Stutt ferð mín um Bosníu og Hersegóvínu

Í stríðinu á tíunda áratugnum var Sarajevo vettvangur harðra bardaga. Borgin var algerlega umkringd af serbneskum hermönnum. Frá fjöllunum skutu þeir stöðugt á borgina, sem er viðkvæm fyrir árásum. Umsátrið um Sarajevo stóð í þrjú ár og níu mánuði. 8000 hermenn og 12.000 óbreyttir borgarar létu lífið. Borgin var algerlega í rúst. Fortíðin ásækir enn Sarajevo; ef þú horfir vel sérðu ótal skotgöt í framhliðum húsanna og þú getur komið auga á „Rósurnar frá Sarajevo“ (listaverk úr banvænum sprengjusprengjum) dreifð um göturnar. Allt var gert til að endurbyggja borgina og það tókst mjög vel. Ef þú vissir ekki betur myndirðu halda að ekkert hefði nokkurn tímann gerst hér.

Í gamla miðbænum líður mér eins og ég sé staddur í Tyrklandi. Og það kemur ekki alveg á óvart, þar sem Sarajevo á sér ríka sögu frá Ottómanveldinu og mörg áhrif eru enn sýnileg í dag. Tyrkneskir basarar, moskur og þessar fallegu götur þar sem hægt er að spöla. Lítil verslanir og veitingastaðir með veröndum blandast saman, eins og venjulegar verslanir þar sem heimamenn versla.

Á tíunda áratugnum voru harðar bardagar í Sarajevo í Júgóslavíustríðinu. Borgin var gjörsamlega eyðilögð og þúsundir manna létu lífið.

Sarajevo státar af mörgum einstökum kennileitum. Einn þeirra er án efa Latínubrúin. Franz Ferdinand prins af Austurríki var myrtur á þessari brú og markaði þar með upphaf fyrri heimsstyrjaldarinnar. Vissir þú? Lítill minningarskjöldur er eina áminningin um þennan atburð. Hátt yfir fjöllunum er annað merkilegt sjónarspil: yfirgefna bobsleðabrautina. Sarajevo hýsti Vetrarólympíuleikana árið 1984. Eins og oft vill verða á Vetrarólympíuleikunum voru mannvirkin yfirgefin og náttúran hefur tekið við. Við förum með kláfferjunni að bobsleðabrautinni, sem er að mestu leyti ganganleg.

Dauði Franz Ferdinands á Latínubrúnni markaði upphaf fyrri heimsstyrjaldarinnar.

En auðvitað eru margir staðir í borginni sem minna á stríðið á tíunda áratugnum. Áhrifamikið dæmi er safnið Gallery 11/07/95, þar sem þú getur lært meira um fall Srebrenica. Myndirnar og myndböndin sem þú getur séð þar eru ansi hneykslanleg. Það er furðulegt að sjá þessar myndir og átta sig svo á því að þær áttu sér stað fyrir ekki svo löngu síðan. Í kringum og í borginni finnur þú einnig nokkra kirkjugarða með hvítum minningarsteinum. Þú munt fara fram hjá nokkrum þeirra frá fjöllunum eða á leiðinni í bíl. Skammt frá flugvellinum er hægt að heimsækja Vonargöngin. Þessi göng spiluðu lykilhlutverk í framtíð borgarinnar í Júgóslavíustríðinu. Þau voru eina leiðin inn og út úr borginni. Matur, lyf og vopn voru flutt inn í borgina í gegnum göngin. Lítill hluti af göngunum er enn hægt að skoða í safninu.

Eftir Sarajevo höldum við áfram til Mostar. Þar voru einnig harðir bardagar á tíunda áratugnum og borgin var gjörsamlega eyðilögð. Eftir stríðið var borgin endurbyggð að fullu. Þetta er, að mínu mati, besta vitnisburðurinn um seiglu fólksins. Borgin var endurbyggð enn fallegri en hún hafði nokkru sinni verið, en þetta gerði hana líka að sannkallaðri ferðamannastað og gamli bærinn var settur á heimsminjaskrá UNESCO. Á sumarmánuðum getur orðið mjög fjölmennt hér (og ótrúlega heitt). Þar sem við fórum utan háannatíma var ekki of mikið af fólki. Hins vegar koma margir dagsferðalangar hingað daglega með rútu frá Króatíu og það getur samt verið mikið af fólki.

Mostar er á heimsminjaskrá UNESCO og einn helsti ferðamannastaðurinn. Sem betur fer var ekki of fjölmennt þar á meðan við dvöldum þar.

Mikilvægasti aðdráttarafl Mostar er án efa Stari Most. Gamla brúin er fallegt dæmi um íslamska byggingarlist frá Balkanskaga. Upprunalega brúin var byggð á 16. öld en var sprengd í stríðinu. Eftir stríðið var brúin lagfærð og opnuð aftur árið 2004. Nú til dags hoppa ungt fólk 19 metra niður á hverjum degi með peningum sem það fær frá ferðamönnum. Það krefst nokkurs hugrekkis. Þar sem brúin er talin aðal aðdráttarafl borgarinnar er næstum alltaf fólk á henni á daginn. Besti tíminn til að taka mynd af henni er því snemma morguns. Önnur brú, sem er aðeins minna fjölfarin, er Krókubrúin. Þessi brú eyðilagðist einnig, en í flóði árið 2000.

Aðal aðdráttarafl Mostar er Stari Most. Brúin var sprengd í stríðinu en síðar gerð við. Ungt fólk hoppar af brúnni, um það bil 19 metra niður í vatnið á hverjum degi.

Það er mjög ráðlegt að ganga um sögulega miðbæinn, sérstaklega á morgnana þegar þar er ekki ennþá ótrúlega fjölmennt. Til dæmis er hægt að heimsækja minaret mosku, sem býður upp á stórkostlegt útsýni yfir borgina. Fyrir utan gamla bæinn má sjá nokkrar rústir frá stríðinu, þar á meðal Leyniskyttuturninn. Því miður er ekki lengur hægt að fara inn í þessa byggingu, en hægt er að njóta götulistar með skilaboðum. Kirkjugarður flokksmanna er einnig áhrifamikill, þar sem við, ótrúlega nóg, vorum alveg ein. Verið viss um að fara aftur í gamla bæinn á kvöldin, þar sem þar eru fjölmargir veitingastaðir og verönd.

Þegar rútubílarnir koma er í raun skynsamlegt að forðast mannfjöldann og skoða umhverfi Mostar. Rétt fyrir utan borgina heimsækjum við gamlan flugskýli. Nú til dags er hann frekar ruslahaugur en fallegur staður. Þar rákumst við á tvo járnþjófa sem voru að saga gömlu stálhurðina í sundur. Þótt margir séu vingjarnlegir þarf maður alltaf að vera á varðbergi. Ef þessir tveir menn hefðu haft illvilja í hyggju hefðu þeir auðveldlega getað rænt okkur.

Í bænum Blagaj, nokkrum kílómetrum frá Mostar, heimsækjum við sögufræga Dervisj-klaustrið. Þetta klaustur frá 16. öld, byggt á bökkum bláu Duna-árinnar, er klassískt dæmi um Ottómanska byggingarlist. Við skoðum innréttingarnar en það er ekki alveg þess virði að heimsækja það. Það er fallegra að skoða húsið úr fjarlægð.

Hinir stórkostlegu Kravica-fossar eru aðeins í tveggja tíma akstursfjarlægð frá Mostar. Þeir eru staðsettir í Trebižat-ánni og ná um 25 metra hæð. Sund er leyfilegt í vatninu sem umlykur fossana, en vatnið er frekar kalt. Vinsamlegast athugið að þessir fossar eru ferðamannastaður og geta orðið nokkuð troðfullir.

Við munum einnig stoppa í þorpinu Počitelj, sem er mjög mælt með því því það er eins og að stíga aftur í tímann. Það er engin furða að þetta þorp sé á heimsminjaskrá UNESCO. Það var byggt um 14. öld og var staðsett á stefnumótandi stað. Veggur umkringdi þorpið, sem enn má sjá á sumum stöðum. Því miður varð Počitelj einnig fyrir barðinu á stríðinu. Nokkur hús og byggingar skemmdust illa en voru endurbyggð eftir stríðið án þess að skerða upprunalegu mannvirkin. Við munum heimsækja moskuna og virkið. Héðan er stórkostlegt útsýni yfir bæinn og nærliggjandi svæði. Þú getur enn klifrað upp vegginn alla leið upp á hæsta punkt þorpsins, þar sem varðturn stendur.

Milli Mostar og Sarajevo er ekki aðeins hægt að njóta fallegs útsýnis heldur einnig nokkurra marka sem eru örugglega þess virði að heimsækja. Í bænum Jablanica má sjá sprengda járnbrautarbrú. Ég ætti að nefna að brúin sem þú sérð var byggð fyrir kvikmynd sem tekin var upp árið 1969. Upprunalega brúin var sprengd í seinni heimsstyrjöldinni en eftirlíking var gerð fyrir myndina. Brúin átti að vera sprengd aftur í myndinni en vegna mikils reykjar komst þessi sena ekki í myndina. Leifar brúarinnar má enn dást að í dag.

Mun áhrifameira er leynibyrgi Títós nálægt Konjic. Tító, forseti Júgóslavíu, óttaðist kjarnorkusprengju og lét því byggja risavaxið byrgi í Bosníu. Bygging byrgisins var margra milljóna dollara verkefni, tók 26 ár og var aldrei notuð. Tító heimsótti það aldrei og lést áður en verkinu var lokið. Byrgið hefur nýlega verið opnað almenningi. Auk glæsilegrar byggingar er þar hægt að dást að listaverkum með dekkri blæ. Að mínu mati er heimsókn í þetta byrgi alls ekki að missa af.

Þegar þú ferðast um Bosníu og Hersegóvínu skaltu ekki missa af Tito-byrgi. Það er sennilega ein furðulegasta bygging landsins sem aldrei var notuð.

Fimm dagar eru vissulega alltof stuttur tími til að kynnast landinu til fulls, en ég mæli eindregið með heimsókn til Sarajevo og Mostar. Það er líka margt að uppgötva á svæðinu í kringum báðar borgirnar. Þessi ferð lét mann langa í meira, og ég held að Bosnía og Hersegóvína hafi svo miklu meira upp á að bjóða.

Það eru engar beinar flugleiðir frá Amsterdam flug til Bosníu og HersegóvínuÞú getur flogið beint til Bosníu og Hersegóvínu frá Köln, Düsseldorf eða Eindhoven. Í október bókaði ég flug fram og til baka frá Eindhoven með Wizz Air frá fimmtudegi til þriðjudags. Wizz Air flýgur til Tuzla, sem er í rétt rúmlega 90 mínútna fjarlægð frá höfuðborginni Sarajevo.

Til að sjá eins mikið og mögulegt er á stuttum tíma kýs ég alltaf að leigja bíl. Það er auðvelt að komast um og stoppa hvenær sem er. Fyrir stutta bílferð okkar um Bosníu og Hersegóvínu valdi ég... Bílaleiga í gegnum Sunny CarsMeð Sunny Cars er tryggð besta trygging fyrir leigubílinn þinn sem staðalbúnað, þannig að þú þarft ekki að hafa áhyggjur af aukakílómetrum eða óvenjulegum eldsneytisstefnum. Þú getur aukið hugarró með ýmsum þjónustupakka. Til dæmis geturðu bókað aukabílstjóra, leigt leiðsögukerfi eða jafnvel bætt við tjaldpakka. Að ferðast með bíl er ánægjulegt og þægilegt, en líka slæmt fyrir loftslagið. Með Sunny Cars geturðu jafnað út koltvísýringslosun leigubílsins og gefið heimilum í þróunarlöndum aðgang að sjálfbærri orku.

Í þessa ferð leigðum við Skoda Fabia. Þetta var kannski ekki spennandi bíllinn, en hann var ótrúlega sparneytinn. Á þeim fimm dögum sem við vorum þar var tankurinn aðeins hálftómur! Sem er nokkuð aðdáunarvert, miðað við að við þurftum að keyra töluvert um fjöllin.

Fyrirvari: Þessi bloggfærsla inniheldur styrktarhluta.