Wadi Rum: een bijzondere woestijn in Jordanië

Tijdens een reis mag je Wadi Rum eigenlijk niet overslaan. Je kunt een bezoek aan deze woestijn eenvoudig inplannen in je route. De afstanden in Jordanië zijn niet groot en Wadi Rum is eenvoudig te bezoeken vanuit Petra of Aqaba. Toch zou een dagtrip zonde zijn. Door minimaal één nacht in de woestijn te blijven, heb je voldoende tijd om het gebied echt te ervaren en meer activiteiten te ondernemen.

Jeep Tour door de woestijn

De beste manier om het woestijnlandschap van Wadi Rum ontdekken, is door een 4×4 Jeep tour te boeken. Tijdens zo’n tour verken je een groot deel van de woestijn. Je rijdt over open vlaktes, langs hoge rotswanden en door stukken zand die je te voet nooit zou bereiken. De bedoeïengidsen rijden met het grootste gemak door het zand en de zandduinen op en af.

Een jeeptour hoef je niet per se vooraf te boeken. Bij aankomst in je kamp of in Wadi Rum Village kun je de mogelijkheden bespreken. Tours duren meestal tussen de 2 en 8 uur en je kunt kiezen tussen een groepstour of een privétour.

Onze reis door Jordanië hebben we geboekt via Amani Tours, die ook een jeeptour voor ons regelden. Wij hoefden alleen te kiezen tussen een tour van 4 of 6 uur. We kozen bewust voor de 6 uur durende tour, zodat we verder de woestijn in konden en meer van het landschap zagen. Hoe verder je rijdt, hoe rustiger het wordt. Onderweg stopten we bij rotsformaties, oude rotstekeningen en filmlocaties. Onze gids gaf ons voldoende tijd om rond te kijken en foto’s te maken.

Rotsformaties en natuurlijke bruggen

De schoonheid van Wadi Rum zit in het bizarre woestijnlandschap. Bij een woestijn denk je al snel aan een uitgestrekt zandlandschap met hoge duinen zoals in de Sahara. In Wadi Rum is dat anders. Het landschap bestaat uit steile granieten bergen en zandstenen rotsformaties die vanaf de bodem omhoog schieten. Hierdoor voelt het landschap afwisselender en minder leeg. De Seven Pillars of Wisdom is een van die iconische rotsformatie die vooral bekend werd door Lawrence of Arabia en die meteen laat zien hoe groots dit landschap is.

Wadi Rum staat bekend om zijn opvallende rotsformaties en natuurlijke stenen bruggen. Tijdens de jeeptour kom je langs meerdere van deze plekken. Wij bezochten onder andere de Um Fruth Rock Bridge, een natuurlijke boog die je kunt beklimmen en waar je een mooi uitzicht hebt over de omgeving. Het is een kleine klim waard om hier te staan.

Daarnaast kom je langs bijzondere vormen zoals Mushroom Rock, een rots die door erosie de vorm van een paddenstoel heeft gekregen, en de rode zandduinen waar het contrast tussen zand en rotsen goed zichtbaar is. In de Barrah Canyon verandert het landschap opnieuw en rijd je door een smalle kloof tussen hoge rotswanden. Wat hier vooral opvalt, is hoe anders deze woestijn aanvoelt dan bijvoorbeeld de Sahara. Door de vele rotsformaties heb je voortdurend herkenningspunten. Het landschap voelt daardoor afwisselend en prettig om je doorheen te bewegen.

Lawrence House

Tijdens de jeeptour kom je langs Lawrence House. Dit is een plek die wordt gelinkt aan T.E. Lawrence, beter bekend als Lawrence of Arabia. Het eenvoudige stenen onderkomen ligt tegen de rotsen aan en bood uitzicht over een groot deel van de woestijn. Of Lawrence hier daadwerkelijk langere tijd verbleef, is onduidelijk, maar de locatie speelde in elk geval een rol tijdens de Arabische Opstand in de Eerste Wereldoorlog.

Lawrence was een Britse archeoloog en militair die nauw samenwerkte met Arabische stammen in hun strijd tegen het Ottomaanse Rijk. Hij bouwde relaties op met de Bedoeïenen, kende het landschap goed en gebruikte de woestijn als strategisch gebied. Die periode vormde later de basis voor de film Lawrence of Arabia.

Tijdens de jeeptour stop je bij Siq Umm Tawaqi, een smalle kloof met hoge rotswanden waar aan het begin een buste van T.E. Lawrence in de rots is uitgehakt. Deze plek wordt vaak bezocht tijdens tours en is vooral een indrukwekkende eerste kennismaking met de schaal van Wadi Rum.

Oude rotstekeningen

Al duizenden jaren geleden leefden er mensen in de omgeving van Wadi Rum en zij hebben duidelijke sporen achtergelaten. De bekendste groep zijn de Nabateeërs. Petra was hun hoofdstad en een belangrijk kruispunt van handelsroutes. Wadi Rum maakte deel uit van dat netwerk. Ook Thamudische, Safaitische en vroege Arabische stammen gebruikten dit gebied.

De rotstekeningen tonen jachttaferelen, dieren zoals kamelen en ibexen, menselijke figuren en inscripties in verschillende oude schriftsoorten. In totaal zijn er ongeveer 25.000 rotstekeningen en 20.000 inscripties gevonden, afkomstig uit uiteenlopende perioden. Daarmee behoort Wadi Rum tot de rijkste rotskunstgebieden van het Midden-Oosten. Deze sporen laten zien hoe intensief het gebied door mensen werd gebruikt en spelen een belangrijke rol in de UNESCO-status van Wadi Rum.

Vraag tijdens de tour aan je gids waar je de mooiste rotstekeningen kunt zien.

Kamelentocht

Een kamelentocht hoort voor veel mensen bij het beeld van Wadi Rum. Kamelen worden al eeuwenlang gebruikt in dit gebied en zijn onlosmakelijk verbonden met het woestijnleven. Wij hebben deze activiteit zelf niet gedaan, maar tijdens de jeeptour zie je ze regelmatig rondlopen. De meeste kamelentochten zijn kort en bedoeld als extra ervaring naast een jeeptour. Het geeft een goed beeld van hoe mensen zich hier vroeger door de woestijn verplaatsten.

Zonsondergang en zonsopkomst in de woestijn

Overdag is Wadi Rum al prachtig, maar zodra de zon ondergaat wordt het landschap pas echt magisch. De zonsondergang is een bijzonder moment om te fotograferen. Zoek een mooie plek op zodat je optimaal kunt genieten van een zonsondergang. Het beste kun je een hoger gelegen plek zoeken en zorg ervoor dat je ongeveer 45 minuten voor aanvang van het ‘gouden uur’ een goede plek hebt gevonden. Dit geeft je de tijd om je apparatuur en camera-instellingen goed te zetten. Hoe lager de zon staat, hoe langer de schaduwen worden en des te meer de kleuren veranderen. Ga vooral nog niet weg als de zon achter de horizon is verdwenen. De meest indrukwekkende silhouette foto’s maak je namelijk daarna.

Niet alleen de zonsondergang is prachtig om te zien, het is ook absoluut de moeite waard om vroeg op te staan zodat je de zonsopkomst kunt bewonderen. Je kunt weer een mooie plek opzoeken, of genieten van de zonsopkomst tijdens een ballonvaart.

Sterrenkijken in de woestijn

Zodra de avond is gevallen, kun je in Wadi Rum deelnemen aan een sterrenkijkactiviteit. De lucht is ’s avonds vaak helder en er is weinig omgevingslicht. Met het blote oog zie je al opvallend veel sterren en met een beetje geluk zelfs delen van de Melkweg. Wie meer wil zien, kan een tour boeken waarbij je met telescopen de sterrenhemel bekijkt.

Wij boekten deze activiteit via onze accommodatie en werden ’s avonds met een jeep naar Rum Sky gebracht. Daar kregen we eerst uitleg over sterrenbeelden en de sterrenhemel, gevolgd door een korte presentatie. Daarna gingen we naar buiten en konden we door verschillende telescopen kijken. We zagen onder andere Saturnus en meerdere sterrenclusters. Ook als je weinig met sterrenkunde hebt, blijft dat indrukwekkend om te zien.

Tegelijkertijd moet ik eerlijk bekennen dat ik iets meer had verwacht. Ik heb eerder een soortgelijke tour gedaan in Dubai en daar was de sterrenhemel duidelijker zichtbaar. De groep was kleiner, waardoor het persoonlijker aanvoelde en er meer ruimte was voor vragen. In Wadi Rum bestond onze groep uit zestien mensen en waren er drie telescopen. Daarnaast lag de locatie relatief dicht bij de kampen, wat zorgde voor lichte lichtvervuiling.

Er zijn ook sterrenkijktours die verder de woestijn in gaan, waar de omstandigheden beter zijn. Het loont dus om vooraf goed te kijken naar de verschillende aanbieders en reviews.

Ballonvaart bij zonsopkomst

Een van de mooiste zonsopkomsten die ik ooit heb gezien was tijdens een ballonvaart in Cappadocië. Ook in Wadi Rum worden ballonvaarten aangeboden zodat kan genieten van een mooie zonsopkomst. Vanuit een heteluchtballon heb je daarnaast een totaal ander perspectief op het landschap en zie je pas echt de uitgestrektheid en de schoonheid van Wadi Rum.

Wij boekten een ballonvaart in de vroege ochtend, maar door miscommunicatie waren we een uur te laat. Met man en macht werd een chauffeur opgetrommeld zodat we alsnog een tocht konden maken. Nadat de eerste groep was geland, waren wij aan de beurt. Het uitzicht was zonder twijfel mooi, maar het was anders dan we ons vooraf hadden voorgesteld. Zeker gezien de prijs is het goed om te beseffen dat een ballonvaart volledig afhankelijk is van de omstandigheden. Er was weinig wind, waardoor we eigenlijk steeds boven dezelfde locatie bleven hangen. Niet alleen hadden we de zonsondergang gemist, maar we kwamen ook nauwelijks verder. Wellicht hadden we botte pech, maar het is absoluut iets om rekening mee te houden.

Treinstation van Wadi Rum

Niet ver van Wadi Rum ligt een oud treinstation dat onderdeel was van de Hejaz-spoorlijn, aangelegd in het begin van de 20e eeuw. Deze spoorlijn verbond Damascus met Medina en speelde een belangrijke rol tijdens de Eerste Wereldoorlog. Ook in het verhaal van T.E. Lawrence komt deze spoorlijn regelmatig terug, onder meer door sabotageacties tijdens de Arabische Opstand.

Bij het station worden tegenwoordig speciale tours aangeboden waarbij de geschiedenis van de spoorlijn wordt nagespeeld. Daarbij horen theatrale elementen zoals een historische treinrit en scènes die verwijzen naar aanvallen en ‘overvallen’ op de trein. Wij hebben deze tour zelf niet gedaan, maar het klonk als een grappige tour.

Eigenlijk moet je tijdens een bezoek aan Wadi Rum minstens een nacht in de woestijn overnachten. Doordat je in de woestijn slaapt, ervaar je het landschap niet alleen overdag, maar ook ’s avonds en ’s nachts. Na de zonsondergang rijd je niet meer terug naar een stad of hotel, maar ben je direct op de plek waar je blijft eten en slapen. Er zijn verschillende kampen in de woestijn waar je kan slapen.

Wij verbleven in Sun City Camp, een kamp met verschillende soorten accommodaties. Je kunt hier onder andere overnachten in futuristische domes, maar wij kozen voor de Panoramic view Royal Tent. Deze was ruim, comfortabel en voorzien van een eigen badkamer en terras. Vanaf het terras hadden we zicht op de rotsformaties van Wadi Rum. Je slaapt hier midden in de woestijn, maar wel met alles wat je nodig hebt voor een prettig verblijf.

Het kamp is goed opgezet en verrassend schoon, gezien de omstandigheden met al het zand om je heen. Maar wat vooral opviel, was de vriendelijkheid en gastvrijheid van de medewerkers. Zij zorgen ervoor dat wij helemaal niets tekort kwamen tijdens ons verblijf in Sun City Camp.

Eten in Wadi Rum

Het avondeten hoort bij de woestijnervaring in Wadi Rum. In het kamp wordt het eten volgens Bedoeïense traditie in de grond bereid. In een pot worden onder andere lam, kip, rijst en groenten klaargemaakt. Deze manier van koken heet zarb. Het is leuk om te zien hoe het eten uit de grond wordt gehaald. Eerst wordt het zand weggeschept, waarna een deksel met aluminiumfolie zichtbaar wordt. Als dat eraf gaat, tillen ze een stellage van meerdere lagen uit de grond en laten ze het eten trots aan de gasten zien. Zarb is voor de lokale bevolking een sociale gebeurtenis die de levenswijze van de bedoeïenen weerspiegelt.

Het eten wordt geserveerd in buffetvorm en bij drukte kan het gebeuren dat niet alles beschikbaar blijft. Wij hadden gelukkig een tafeltje buiten, want in de dome waar het eten werd geserveerd galmde het behoorlijk. Het eten is smakelijk en vult goed. Ook het ontbijt wordt goed verzorgd en er is voldoende keuze.

Hoe kom je in Wadi Rum?

Wadi Rum ligt in het zuiden van Jordanië en is goed te combineren met Petra en Aqaba. Vanuit Petra rijd je in ongeveer anderhalf uur naar het Wadi Rum Visitor Center. Vanaf Aqaba is het zelfs maar een uur rijden. De meeste reizigers komen met een huurauto of regelen vervoer via hun accommodatie. Je hebt een permit nodig om het Wadi Rum Protected Area in te gaan. Een permit is te krijgen bij het Visitor Center. Vanaf hier stap je meestal over op een jeep van je kamp of gids, omdat je met een normale auto de woestijn niet in mag.

Wat neem je mee?

Goede voorbereiding is belangrijk. Overdag kan het warm zijn, terwijl het ’s avonds en ’s nachts flink afkoelt. Denk aan luchtige kleding voor overdag, maar ook een warme trui of jas voor de avond. Zonnebescherming, een pet of sjaal en voldoende water zijn onmisbaar. Draag stevige schoenen, zeker als je rotsformaties wil beklimmen.

Waar boek je je tours?

De meeste activiteiten, zoals de 4×4 Jeep tour, zonsondergang en sterrenkijken, boek je eenvoudig via je kamp. Dat werkt overzichtelijk en praktisch. Je kunt ook bij het Visitor Center of lokaal bij een gids boeken. Een langere jeeptour is aan te raden als je echt verder de woestijn in wilt en meer rust zoekt.

Kostenindicatie

De kosten in Wadi Rum lopen uiteen, afhankelijk van wat je doet en waar je verblijft. Houd ongeveer rekening met de volgende bedragen:

• Entree Wadi Rum Protected Area: ongeveer €6 per persoon
• 4×4 Jeep tour: vanaf enkele tientjes per persoon, afhankelijk van de duur
• Overnachting in een woestijnkamp: van basic tot luxe. Reken op €150 tot €360 per nacht op basis van twee personen
• Sterrenkijken: circa €25 per persoon
• Ballonvaart bij zonsopkomst: vanaf €200 per persoon
• Kamelentocht: rond de €10 per persoon

Heb je een Jordan Pass, dan is de entree voor Wadi Rum inbegrepen. Andere kosten, zoals jeep tours, overnachtingen en activiteiten, betaal je altijd apart.

Wadi Rum staat sinds 2011 op de UNESCO Werelderfgoedlijst. Het gebied is erkend vanwege de unieke combinatie van natuur en cultuur. Enerzijds gaat het om het indrukwekkende woestijnlandschap met zandvlaktes, rotsformaties en natuurlijke bruggen, anderzijds om het culturele erfgoed dat hier verspreid ligt.

In Wadi Rum zijn duizenden rotstekeningen en inscripties te vinden die laten zien dat mensen dit gebied al millennia gebruiken. Samen met het vrijwel onaangetaste landschap maakt dat Wadi Rum tot een zeldzaam voorbeeld van een woestijngebied waar natuur en menselijke geschiedenis nauw met elkaar verweven zijn. Die UNESCO-status helpt het gebied beschermen, maar verklaart ook waarom Wadi Rum wereldwijd zo bekend is geworden.

Wie door Wadi Rum rijdt, begrijpt vrijwel meteen waarom dit gebied zo populair is als filmlocatie. Het landschap voelt soms buitenaards aan, met uitgestrekte vlaktes, steile rotswanden en kleuren die veranderen met het licht. Zonder veel aanpassingen kan Wadi Rum doorgaan voor een andere planeet.

In de loop der jaren zijn hier talloze films opgenomen, waaronder Lawrence of Arabia, The Martian, Dune, Star Wars, Indiana Jones and the Last Crusade, Aladdin, Prometheus en Transformers. Tijdens de jeeptour kom je langs verschillende filmlocaties, al worden die vaak vooral herkend door wie de films kent. Het zijn niet per se filmgenres die ik zelf veel kijk, maar het besef dat je hier letterlijk door decors rijdt die wereldwijd bekend zijn maakt het landschap extra bijzonder.

Is Wadi Rum een aanrader? Ja, absoluut. Wadi Rum mag wat mij betreft niet ontbreken tijdens een rondreis door Jordanië.

Wij bezochten Wadi Rum tijdens een 10-daagse rondreis door Jordanië met Amani Tours. In deze route combineerden we bekende hoogtepunten zoals Amman, Jerash, Petra, de Rode Zee en de Dode Zee. In tien dagen is het goed mogelijk om al deze bestemmingen te combineren, al vraagt dat wel om een strak reisschema en een logische planning.

In mijn uitgebreide artikel over een rondreis door Jordanië neem ik je mee langs alle belangrijke stops, inclusief praktische tips, reistijden en de volledige route-indeling.