9+2 Städte: inspiratie voor een roadtrip door Nedersaksen

De naam 9+2 Städte verwijst naar een samenwerkingsverband van negen steden in Nedersaksen: Braunschweig, Celle, Einbeck, Göttingen, Goslar, Hameln, Hannover, Hildesheim en Wolfenbüttel. Samen zetten ze dit deel van de deelstaat als reisbestemming op de kaart.

De steden hebben ieder hun eigen karakter. Celle, Wolfenbüttel, Einbeck en Goslar hebben historische binnensteden met veel vakwerkhuizen, waarbij de Altstadt van Goslar samen met de Rammelsberg en de Oberharzer Wasserwirtschaft onderdeel is van het UNESCO-werelderfgoed, net als de Mariendom en St. Michaeliskirche in Hildesheim. Hameln is onlosmakelijk verbonden met het verhaal van de Rattenvanger van Hamelen en Göttingen staat bekend als universiteitsstad. Braunschweig en Hannover zijn grotere steden waar je gemakkelijk wat meer tijd kunt doorbrengen. Naast de negen steden zijn twee partners aangesloten: Autostadt in Wolfsburg en Hannover Airport. Zij vormen de ‘+2’ in de naam.

Inmiddels ben ik meerdere keren in Nedersaksen geweest en heb ik vijf van de negen steden bezocht. Tijdens mijn laatste reis bezocht ik in enkele dagen Celle, Braunschweig, Wolfenbüttel en Hildesheim. Goslar kende ik al van een eerdere reis door de Harz. Hannover, Hameln, Einbeck en Göttingen staan dus nog op mijn lijst.

Je kunt natuurlijk proberen om alle negen steden tijdens één langere roadtrip te bezoeken. Daar zou ik wel voldoende tijd voor uittrekken, zodat je niet alleen van stad naar stad rijdt. Onderweg liggen namelijk genoeg andere bezienswaardigheden en natuurgebieden die je aan de route kunt toevoegen. Zo bezochten wij tussen de steden onder andere Gedenkstätte Bergen-Belsen en Kloster Wienhausen.

Het historische centrum van Celle telt bijna 500 vakwerkhuizen en dat maakt het een fotogenieke stad. Een aantal gevels is rijk versierd. Het Hoppener Haus vond ik het mooiste vakwerkhuis dat ik in Celle heb gezien. Wandel door de smalle straten, zoals de Poststraße en Kalandgasse. In sommige winkels zijn nog oude elementen van de vakwerkhuizen zichtbaar en kun je zien hoe deze panden vroeger waren opgebouwd. Probeer tijdens de wandeling het Glockenspiel op de Markt bij te wonen en ga op zoek naar de sprekende lantaarns.

Neem een kijkje in de Stadtkirche St. Marien en beklim de kerktoren voor een uitzicht over de stad en de omgeving. Een andere belangrijke bezienswaardigheid is Schloss Celle. Persoonlijk vond ik hier vooral het historische Schlosstheater en de rijk versierde Schlosskapelle indrukwekkend.

Rondom de Altstadt liggen verschillende groene plekken, waaronder de Französischer Garten en Thaers Garten. Wil je meer natuur zien, rijd dan naar de Misselhorner Heide in het Naturpark Südheide. Vooral wanneer de heide paars in bloei staat, is dit een mooie aanvulling op je bezoek.

Voor de belangrijkste bezienswaardigheden in Celle heb je aan één dag genoeg. Als je ook de omgeving wil bekijken, dan zou ik minimaal een extra dag uittrekken.

Braunschweig is een van de grotere steden binnen de 9+2 Städte. Dat merk je wanneer je door het centrum wandelt. Er is meer reuring dan in de kleinere steden en er is voldoende te zien om hier wat langer te blijven. Wat mij betreft kun je twee dagen uittrekken voor een bezoek aan Braunschweig.

Een belangrijk symbool van de stad is de leeuw. Die verwijst naar Hendrik de Leeuw, die Braunschweig in de 12e eeuw uitbouwde tot zijn residentie. Op de Burgplatz staat de Braunschweiger Löwe. Het beeld dat je hier ziet is overigens een replica uit 1980, het middeleeuwse origineel staat inmiddels binnen in Burg Dankwarderode. Tijdens een wandeling kom je de leeuw op veel meer plekken tegen; rondom de Dom St. Blasii komt het dier in allerlei kleine details, zelfs op de bankjes, terug. In de zomer vormt de Burgplatz het decor voor het Burgplatz Open Air van het Staatstheater Braunschweig.

In het centrum staan behoorlijk wat imposante gebouwen, waaronder het Rathaus en het Residenzschloss met de Quadriga. Een totaal ander gebouw is het kleurrijke Happy Rizzi House, dat tussen alle historische architectuur direct opvalt.

Wat ik zelf leuk vond, was om Braunschweig vanaf het water te bekijken. De Oker loopt rondom de binnenstad, waar vroeger de verdedigingswerken lagen. Je kunt hier onder meer kanoën, suppen en waterfietsen. Wij kozen op een warme dag voor een waterfiets en voeren voor een groot deel door het groen. Een leuke afwisseling nadat je al verschillende steden te voet hebt bekeken.

Wat weet jij eigenlijk over Wolfenbüttel? Heel eerlijk, vooraf kon ik ook niet heel veel opnoemen. Toch bleek de stad een paar verrassingen voor me te hebben. Zo komt Jägermeister hier vandaan en trekt de Herzog August Bibliothek bezoekers en onderzoekers van over de hele wereld. Dat had ik vooraf niet direct achter Wolfenbüttel gezocht.

De binnenstad telt ongeveer 600 vakwerkhuizen. Wandel zeker door de Krumme Straße en de Kleiner Zimmerhof, waar een aantal mooie vakwerkhuizen dicht bij elkaar staat. In de Kleiner Zimmerhof vind je het smalste huis van Wolfenbüttel. Dit huis grenst aan Klein Venetië, een klein historisch gedeelte met huizen direct langs het water. Wat me opviel, waren de vele kleurrijke bloemen aan lantaarnpalen en bruggen. Samen met de gekleurde vakwerkhuizen geeft dat de binnenstad nog wat extra kleur.

Andere bezienswaardigheden zijn de Stadtmarkt, de Hauptkirche Beatae Mariae Virginis en Schloss Wolfenbüttel. Kijk bij het kasteel eens goed naar de gevel: niet ieder raam dat je ziet, is daadwerkelijk een raam.

Wolfenbüttel kun je prima in één dag bekijken. De belangrijkste plekken liggen op korte loopafstand van elkaar.

Van de steden die ik tijdens deze reis bezocht, was Hildesheim voor mij de grootste verrassing. Vooraf had ik eigenlijk geen beeld bij de stad, maar er is behoorlijk wat te zien en je vindt er een levendig centrum. Trek minimaal een volledige dag uit om Hildesheim te bekijken.

Begin bijvoorbeeld op de Marktplatz. Hier staat het rijk versierde Knochenhauer-Amtshaus: het origineel werd tijdens de Tweede Wereldoorlog verwoest, maar het pand is later met traditionele bouwtechnieken tot in detail nagebouwd. Aan de schilderingen en het houtsnijwerk op de gevel kun je zomaar een tijdje blijven staan kijken. Ook het Wedekindhaus en het Rathaus staan aan dit plein.

Hildesheim heeft met de Mariendom en St. Michaeliskirche twee kerken die samen op de UNESCO-Werelderfgoedlijst staan. Bij de Dom kun je onder meer de beroemde “duizendjarige rozenstruik” bekijken, die volgens de overlevering al eeuwenlang tegen de apsis van de kerk groeit. Voor een mooi uitzicht over Hildesheim beklom ik de 364 treden van de St.-Andreas-Kirchturm. Vanaf het platform op 75 meter hoogte kijk je uit over de stad en de omgeving.

Rondom het station kun je een route langs verschillende street-artwerken wandelen. Ik had geluk dat er tijdens mijn bezoek een Citybeach was opgebouwd. Midden in de stad was er een tijdelijke strandsetting met eten en drinken.

Van de 9+2 Städte was Goslar voor mij vooraf de bekendste stad. De historische binnenstad staat samen met de Rammelsbergmijn en het waterbeheersysteem van de Oberharz op de UNESCO-Werelderfgoedlijst. De mijnbouw speelde eeuwenlang een belangrijke rol in de ontwikkeling en welvaart van de stad.

In de binnenstad van Goslar staan veel vakwerkhuizen, naar schatting zo’n 1.500. Wandel vanaf de Marktplatz vooral de kleinere straten in, want hier vind je mooie historische gevels en voormalige mijnwerkershuizen. Let onderweg op het Siemenshaus en het rijk versierde Brusttuch. Ook de Kaiserpfalz, de Marktkirche St. Cosmas und Damian en delen van de oude stadsmuren zijn de moeite waard.

Goslar voelde wat toeristischer en levendiger dan Celle en Wolfenbüttel. Rondom de Marktplatz en in de omliggende straten vind je veel winkels, restaurants, cafés en terrassen.

Voor Goslar zou ik minimaal één volledige dag uittrekken. Met twee dagen heb je daarnaast tijd voor een bezoek aan de Rammelsberg. En omdat Goslar aan de noordrand van de Harz ligt, kun je de stad natuurlijk combineren met een paar dagen in de natuur.

• Hannover: Hannover is de hoofdstad van Nedersaksen en de grootste stad binnen de 9+2 Städte. Voor een bezoek aan deze stad zou ik daarom wat meer tijd uittrekken. Tot de bekende bezienswaardigheden behoren de Herrenhäuser Gärten en het Neues Rathaus. Tegelijkertijd heeft Hannover veel groen, met grote parken en stadsbossen zoals de Eilenriede.
• Hameln: De naam Hameln ken je waarschijnlijk van de Rattenvanger van Hamelen. Het verhaal speelt nog altijd een belangrijke rol in de stad en komt op verschillende plekken in de binnenstad terug. Ook zonder de rattenvanger is er genoeg historie te zien, met rijk versierde gebouwen uit de Weserrenaissance en verschillende vakwerkhuizen.
• Einbeck: Wie na Celle, Wolfenbüttel en Goslar nog niet genoeg heeft van vakwerk, kan ook in Einbeck terecht. In de historische binnenstad staan meer dan 150 vakwerkhuizen. Einbeck heeft een lange biertraditie: het bier uit de stad ligt aan de oorsprong van wat we tegenwoordig als Bockbier kennen.
• Göttingen: Göttingen is vooral bekend als universiteitsstad. De Georg-August-Universität werd in 1737 opgericht en heeft de ontwikkeling van de stad sterk beïnvloed. In het historische centrum vind je onder meer vakwerkhuizen, het Alte Rathaus en de Gänseliesel op de Markt.

De +2 in de naam verwijst niet naar twee extra steden, maar naar twee partners van het samenwerkingsverband: Autostadt in Wolfsburg en Hannover Airport. Beide heb ik zelf nog niet bezocht.

• Autostadt in Wolfsburg: Autostadt ligt naast de Volkswagenfabriek in Wolfsburg en staat in het teken van auto’s, mobiliteit en techniek. Op het terrein vind je verschillende tentoonstellingen en paviljoens van automerken uit de Volkswagen Group. Op het terrein staan ook twee glazen Autotürme, waarin nieuwe auto’s worden opgeslagen voordat ze worden afgeleverd. Voor autoliefhebbers kan Autostadt daarmee een extra bestemming binnen een roadtrip door Nedersaksen zijn.
• Hannover Airport: Hannover Airport vormt de tweede +2-partner en draagt vooral bij aan de internationale bereikbaarheid van de 9+2 Städte. De luchthaven ligt ten noorden van Hannover. Voor bezoekers is er een Erlebniswelt, waar je meer te weten kunt komen over de luchtvaart en een uitzichtterras kunt bezoeken.

Welke steden je kiest, hangt vooral af van wat je wilt zien. Ben je gek op vakwerk, dan zou ik Celle, Wolfenbüttel en Goslar zeker meenemen. Ik heb ze alle drie bezocht en hoewel vakwerk in iedere stad een belangrijke rol speelt, hebben ze ieder een andere uitstraling.

Wil je ook een grotere stad bezoeken, dan zou ik Braunschweig toevoegen. Hier is meer reuring en kun je gemakkelijk twee dagen doorbrengen. Hannover is nog groter, maar die stad heb ik zelf nog niet bezocht. Voor UNESCO-werelderfgoed zijn Hildesheim en Goslar interessant.

Celle, Braunschweig, Wolfenbüttel en Hildesheim liggen bovendien dicht genoeg bij elkaar om ze in deze volgorde als één route te rijden.