Markt van Chichicastenango: de grootste markt van Guatemala

Chichicastenango ligt in het zuiden van Guatemala, in het departement Quiché. Het bergdorp wordt omringd door valleien en bergen en voelt alsof het geïsoleerd is van de rest van het land. Op marktdagen verandert het centrale plein in een enorme openluchtmarkt met honderden kraampjes. Dit is geen plek waar alles draait om toeristen. Veel mensen komen hier vooral om inkopen te doen, familie te ontmoeten en handel te drijven, precies zoals dat hier al eeuwen gebeurt.

De markt is een mix van kleuren, geuren en geluiden. Je loopt langs stapels groenten en fruit, langs traditionele kleding en stoffen, langs kaarsen en wierook, en langs kraampjes met maskers, houtsnijwerk en dekens. Wat mij vooral bijblijft is hoe levendig het geheel is. Niet alleen door de drukte, maar door het feit dat dit voor veel locals gewoon een wekelijkse routine is.

Chichicastenango was ooit een belangrijk centrum van de Quiché Maya. Al in de vijftiende eeuw werd hier handel gedreven en tot op de dag van vandaag is het een belangrijke ontmoetingsplaats voor mensen uit omliggende dorpen. Sommige mensen wandelen uren met hun goederen om op de markt te kunnen staan of om hier inkopen te doen. Tegenwoordig mengen de toeristen zich tijdens de marktdagen tussen de locals, want de markt moet je gezien hebben. De traditionele kleding, het handwerk en de rituelen rond de kerk geven deze markt een eigen karakter.

Ik raad het altijd aan om een kijkje te nemen op een lokale markt als je een ander land bezoekt. Zo krijg je een inkijkje in het dagelijkse leven van de lokale bevolking. Je ziet mensen in kleurrijke kleding, vrouwen met kinderen in draagdoeken, en mannen met een gigantische hoeveelheid spullen op hun rug. De markt van Chichicastenango was in alle opzichten uniek omdat je simpelweg ogen tekort komt.

Als je de markt bezoekt, begin dan bij de Sint Thomaskerk op het centrale plein. Vanaf de traptreden heb je een goed overzicht en kun je de eerste mensen zien arriveren.

Op zondagen is de kerk het toneel voor processies. Binnen en op de trappen zie je mensen bidden en offeren met bloemen, kaarsen, wierook en soms ook alcohol. Het is een bijzonder tafereel om van dichtbij mee te kunnen maken. Het geloof zit diepgeworteld in het dagelijkse leven van de inwoners van Guatemala.

Rondom de kerk worden de trappen vaak gevuld met bloemen en handelaren met kaarsen en wierook. Nog voordat je echt de markt op loopt, zit je al midden in de sfeer van Chichicastenango. Neem ook een kijkje in de kerk. Hier zie je allerlei beelden van katholieken en inheemse heiligen. De mensen brengen offers mee om hun goden te vereren. Dit doen ze met bloemen, sigaretten en zelfs alcohol.

Wie optimaal wil genieten van de markt van Chichicastenango moet vroeg opstaan. In de ochtend, rond 6.00 uur, begint de opbouw en dit is al spectaculair om te bewonderen. Handelaren arriveren met hun spullen op de rug. Kraampjes worden opgebouwd, doeken worden uitgespreid en de eerste geuren van eten hangen al in de lucht. Ik bekeek het gehele tafereel vanaf de traptreden bij de Sint Thomaskerk.

Door vroeg op de markt te zijn zie je de markt langzaam tot leven komen en sta je nog niet tussen de hordes dagtoeristen. Later op de ochtend wordt het aanzienlijk drukker, zeker wanneer de bussen vanuit Antigua en Lake Atitlán arriveren.

Op de markt van Chichicastenango wordt echt van alles verkocht. Bloemen, fruit, groenten, kruiden, speelgoed, huishoudelijke spullen en dieren. Daarnaast zijn er veel kraampjes met handwerk zoals houten maskers, beelden en kleurrijk geweven textiel. Je ziet vrouwen die tortilla’s met de hand maken en bakken. Je hoort verkopers roepen, je ruikt wierook en eten, en ondertussen probeer je zelf niet te verdwalen.

De markt lijkt chaotisch, maar is best logisch ingedeeld. Kleding en stoffen liggen bij elkaar, groente en fruit hebben hun eigen deel, en ook de toeristische kraampjes zitten redelijk gegroepeerd. Daardoor kun je, als je wat tijd neemt, gericht zoeken.

Ik vond vooral het overdekte gedeelte met groente en fruit prachtig om te zien. De enorme hoeveelheden aan voedsel zijn bizar. En wat ik mooi vond om te zien, is dat er nog op een heel traditionele manier wordt gewogen. Tussen de stapels voedsel zie je kinderen slapen, mannen met kilo’s aardappelen op hun rug en vrouwen die hun handel verkopen in klederdracht. Sommige producten had ik nog nooit gezien. Loop even naar boven en bekijk het gehele tafereel vanaf het balkon. Zo krijg je een leuk overzicht van wat er allemaal gebeurt.

Naast alle dagelijkse producten die hier verkocht worden, is de markt van Chichicastenango ook een goede plek om souvenirs te kopen. Vooral de kleurrijke textielproducten vallen op. Je ziet dekens, doeken, tassen en kledingstukken met traditionele patronen die typisch zijn voor het hoogland van Guatemala.

Ook houten maskers, houtsnijwerk, kaarsen en andere handgemaakte spullen worden veel verkocht. Deze kraampjes vind je vooral in het gedeelte van de markt waar veel reizigers rondlopen.

Ik wilde graag een traditionele kleurrijke deken meenemen als souvenir. Uiteindelijk ben ik dan ook geslaagd. Onderhandelen hoort erbij, vooral bij textiel en handwerk. Doe dat wel met respect, want voor veel verkopers is dit een belangrijke bron van inkomsten.

De markt is elke donderdag en zondag. Zondag is vaak een stuk drukker omdat dan de bussen met toeristen arriveren.

Wil je de markt met minder toeristen zien, ga dan zo vroeg mogelijk. De opbouw begint rond 6.00 uur en in de vroege ochtend is het nog overzichtelijk. Vanaf de late ochtend en vooral rond het middaguur wordt het drukker door dagtours.

Mijn advies: als het kan, arriveer een dag eerder en overnacht in Chichicastenango. Dan kun je zien hoe de markt wordt opgebouwd en heb je ook tijd om het dorp zelf nog even mee te pakken.

Veel reizigers bezoeken de markt als dagtrip vanuit Antigua. Dat kan met een georganiseerde tour of met een shuttle. Het nadeel van een dagtour is dat je vaak pas later op de ochtend aankomt, terwijl je er eigenlijk op tijd moet zijn. Ga je toch met een dagtour op pad? Kies dan voor een tour die zo vroeg mogelijk vertrekt.

Ook vanuit de dorpen rond Lake Atitlán worden dagtrips aangeboden naar Chichicastenango. Dit is een populaire route, omdat Chichicastenango redelijk gunstig ligt tussen het meer en Antigua. Ook hier geldt: hoe eerder je kunt vertrekken, hoe beter.

Wil je goedkoop reizen, dan kun je met een chickenbus gaan. Vanuit Antigua reis je meestal via Chimaltenango en stap je daar over richting Chichicastenango. Reken op een lange rit en houd er rekening mee dat dit minder comfortabel is, maar wel een ervaring op zich.

Wie meer vrijheid wil, kan een huurauto overwegen. Zeker als je meerdere plekken in Guatemala combineert, geeft dat veel flexibiliteit. Parkeren kan op marktdagen wat lastiger zijn, dus kom vroeg en houd rekening met drukte in de straten rond het centrum.

Een nacht blijven slapen is wat mij betreft de slimste keuze als je de markt echt goed wil ervaren. Het grote voordeel is dat je op marktdag zelf al vroeg op pad kunt en niet afhankelijk bent van shuttles of tours. Het geeft je daarnaast tijd om het stadje zelf nog even te bezoeken.

Wil je iets boeken, zoek dan naar een hotel of guesthouse op loopafstand van het centrum. Veel keuze heb je niet qua accommodaties, dus het is raadzaam om ruim op tijd te boeken. Ik verbleef in Hospedaje San Jeronimo, een guest house aan de rand van de stad. Verwacht hier geen luxe, maar wel hele vriendelijke eigenaren. De kamers zijn schoon en hebben een eigen badkamer. Voor mij was dit al meer dan voldoende.

Tijdens mijn reis door Guatemala bezocht ik de markt van Chichicastenango. Vanuit Antigua reisde ik met het openbaar vervoer naar dit bergdorp. Ik zorgde ervoor dat ik er op zaterdag al was, zodat ik de markt op zondag vroeg kon bezoeken.

Zondagmiddag reisde ik verder naar Lake Atitlán. Die volgorde is logisch, omdat Chichicastenango ongeveer tussen Antigua en het meer ligt. Zo hoef je niet heen en weer te reizen en kun je de markt eenvoudig in je route opnemen.

ijdens mijn rondreis door Guatemala bezocht ik daarnaast onder meer Tikal, Flores, Quetzaltenango en Semuc Champey.

Wil je precies weten hoe mijn reis door Guatemala eruitzag? In mijn artikel over mijn reisroute door Guatemala beschrijf ik dag voor dag hoe ik door het land reisde, inclusief praktische tips over vervoer en reistijden.