Wat te doen in Annaberg-Buchholz? Tips en bezienswaardigheden

Annaberg-Buchholz is compact en je vindt hier geen hele lijst aan hoogtepunten. Het zit hem hier in de combinatie van tradities, mijnbouw en lokale cultuur. Neem de tijd om rond te lopen door het centrum, stap wat winkels en musea binnen en ga ook zeker een keer de mijn in.

Een van de musea die je niet mag overslaan is de Manufaktur der Träume. Het museum ligt direct aan het marktplein en is gevestigd in een statig herenhuis dat is omgebouwd tot museum. Binnen vind je een grote collectie kunstobjecten en speelgoed uit hout, afkomstig uit het Ertsgebergte.

De collectie is samengesteld door Erika Pohl-Ströher, bekend van Wella-haarverzorgingsproducten. Haar familie kwam uit deze regio en had veel interesse in de tradities, waaronder de houtsnijwerkkunst. Je ziet hier een grote verzameling van onder andere Nussknacker, Räuchermänner en Schwibbogen. Het is niet alleen een museum, maar ook een soort tijdreis door de volkskunst van het Ertsgebergte.

Voor mij persoonlijk maakt dat het extra interessant. Ik ben zelf ook opgegroeid met deze tradities en herken veel van wat je hier ziet. Daardoor kijk je er toch anders naar dan wanneer je er zonder achtergrond doorheen loopt. Wil je meer te weten komen over de tradities, dan kun je een rondleiding met een gids boeken. Dankzij mijn gids kreeg ik meer informatie over bepaalde objecten. Sommige stukken zijn echt oud en hebben een verhaal dat je zelf niet snel ontdekt. Zonder die uitleg zie je vooral mooie objecten, met uitleg ga je het meer waarderen.

Wil je meer te weten komen over de geschiedenis en tradities van Annaberg-Buchholz en het Ertsgebergte, breng dan een bezoek aan het Erzgebirgsmuseum. Hier ontdek je verschillende onderdelen van de geschiedenis; van mijnbouw en ambachten tot kunst en volkscultuur. Denk aan houtsnijwerk, tinbewerking en keramiek, maar ook aan bijzondere stukken zoals oude Weihnachtspyramide en religieuze kunst uit de tijd van de Reformatie.

In het museum loop je eigenlijk door de volledige geschiedenis van de regio. Van het werk in de mijnen tot het dagelijks leven in Annaberg-Buchholz. Er zitten een aantal stukken tussen die echt de moeite waard zijn. Zo vond ik het model van de Annaberger Kät heel mooi om te zien. Je kunt op knopjes drukken om het model in beweging te brengen, wat het net wat interactiever maakt. In de gewelfde kelder vind je een verzameling gesteente die in de mijnen is gevonden. Het is een plek waar je meer te weten komt over hoe de regio is gegroeid.

Vanuit het museum kun je direct door naar het Silberbergwerk ‘Im Gößner’, dat onder de stad ligt en onderdeel is van de UNESCO-werelderfgoed. De ingang is gelegen op de binnenplaats van het museum. Hier ga je met een gids de mijn in, tot zo’n 20 meter onder de grond.

Je loopt door gangen en langs oude schachten die al meer dan 500 jaar oud zijn. Het is bijzonder dat de gangen pas in 1992 opnieuw zijn ontdekt en sinds 1995 toegankelijk zijn voor bezoekers. Dat maakt het nog interessanter om hier rond te lopen.

De gangen zijn smal, laag en soms best krap. Op sommige stukken moet je echt even bukken. Dan merk je pas hoe het werk hier vroeger geweest moet zijn. De rondleiding is in het Duits, maar ook als je niet alles verstaat, blijft het de moeite waard.

Wil je de mijn bezoeken, dan is het aan te raden om vooraf te reserveren. Van dinsdag tot en met vrijdag zijn er twee rondleidingen per dag, in het weekend en op feestdagen vier.

De St. Annenkirche is niet te missen. Zodra je het centrum inloopt, valt deze kerk meteen op. Het is een groot en indrukwekkend gebouw dat letterlijk boven de stad uittorent. Met een toren van 78 meter hoog is het een van de bekendste herkenningspunten van Annaberg-Buchholz.

De kerk stamt uit het einde van de 15e eeuw en is gebouwd als laatgotische hallenkerk. Binnen kun je onder andere het interieur bekijken of de toren beklimmen, waar je uitzicht hebt over de stad en de omgeving. In de kerstperiode worden hier ook concerten en muzikale optredens georganiseerd, wat het extra bijzonder maakt.

Voor een bezoek aan de kerk wordt entree gevraagd. Wil je binnen foto’s maken, dan geldt daar een extra toeslag voor.

De Bergkirche St. Marien is een stuk kleiner dan de St. Annenkirche. Dit kerkje ligt in een zijstraat van het marktplein en is zeker de moeite waard om even binnen te lopen.

De kerk werd gebouwd in 1511 en heeft door de jaren heen meerdere branden overleefd. Na een grote restauratie is het gebouw weer in oude staat hersteld. Binnen zie je onder andere een bijzondere beeldengroep die het kerstverhaal uitbeeldt. De bijna manshoge beelden zijn gemaakt door lokale houtsnijders en betaald door inwoners van de stad.

Het is geen grote kerk, maar wel een plek waar je even rustig rondkijkt en iets anders ziet dan in de St. Annenkirche. De kerk is dagelijks geopend van 11:00 tot 17:00 uur en de toegang is gratis.

Het Adam-Ries-Museum draait om Adam Ries, een rekenmeester die hier in de 16e eeuw leefde. Hij maakte rekenen toegankelijk voor een breder publiek, iets wat in die tijd niet vanzelfsprekend was.

Ik heb dit museum zelf niet bezocht omdat het gesloten was bij mijn bezoek aan Annaberg-Buchholz. Toch is het een plek die vaak wordt genoemd en een ander stukje geschiedenis van de stad laat zien. Is het museum open wanneer je er bent, dan is het zeker de moeite om even binnen te kijken.

Vroeger werd het centrum van Annaberg-Buchholz omringd door een stadsmuur van 2,5 kilometer. De stadsmuur had 19 verdedigingstorens en bastions, een gracht, vijf poorten en portalen, allemaal bedoeld om de stad te beschermen tegen aanvallen van buitenaf.

De stad groeide in de 15e en 16e eeuw snel door de mijnbouw en kreeg daardoor steeds meer betekenis. Met die groei nam ook de behoefte toe om de stad en haar rijkdom te beschermen, wat uiteindelijk leidde tot de bouw van de stadsmuur.

Een kwart van de stadsmuur is bewaard gebleven en delen hiervan zijn gerenoveerd. Wat er nu nog staat, kom je vanzelf tegen als je een stukje buiten het centrum loopt.

Als je door de Große Kirchgasse loopt, kom je vanzelf langs verschillende winkels met Erzgebirgse houtkunst. Hier draait het echt om producten uit de regio.

Je ziet overal Räuchermänner, notenkrakers en andere houten decoraties. Zeker in de kerstperiode is dat overal aanwezig, maar ook daarbuiten zijn deze winkels er gewoon. Loop er een paar binnen, het aanbod verschilt per winkel en dat maakt het leuk.

Een van de mooiste winkels waar je even binnen moet lopen is Der Schwibbogen, direct naast de St. Annenkirche. Ze hebben hier een grote collectie Weihnachtspyramiden en Räuchermänner. Ideaal als je iets moois zoekt om mee naar huis te nemen, en zeker weet dat je iets origineels koopt en geen goedkope namaak.

Wil je meer weten over het verschil tussen origineel en namaak, en waar je op moet letten? Dan verwijs ik je door naar mijn artikel over Seiffen.

De Frohnauer Hammer ligt net buiten het centrum van Annaberg-Buchholz en is onderdeel van het UNESCO-werelderfgoed van het Ertsgebergte. Dit is een oude hamermolen waar vroeger ertsen werden verwerkt en gereedschap werd gemaakt voor de mijnbouw.

Tijdens een rondleiding zie je hoe deze plek werkte. Het bijzondere is dat de originele techniek nog steeds in gebruik is. Zodra de hamers in werking worden gezet, merk je meteen hoe krachtig dat systeem was. Er komt echt een gigantisch lawaai vanaf, wat het bezoek meteen een stuk indrukwekkender maakt.

De geschiedenis van deze plek gaat terug tot de 15e eeuw, toen het begon als molen en later werd omgebouwd tot hamermolen. Uiteindelijk groeide het uit tot een belangrijke plek voor de verwerking van metalen in de regio. Vandaag de dag is het een van de best bewaarde voorbeelden van dit soort techniek in Saksen.

Een bezoek aan de Markus-Röhling-Stolln vond ik een van de leukste dingen om te doen in Annaberg-Buchholz. Dit is een oude zilvermijn waar vroeger onder andere zilver en andere ertsen werden gewonnen. Tegenwoordig is het een bezoekersmijn en kun je zelf een kijkje nemen onder de grond.

Je gaat met een treintje zo’n 600 meter de mijn in en dat maakt het meteen anders dan een standaard rondleiding. Voordat je naar binnen gaat, trek je een beschermjas aan en zet je een helm op. Daarna klinkt het “Glück Auf!” en ga je daadwerkelijk de mijn in.

De gids sprak Duits in een lokaal dialect en deed het op een heel geestige manier. Hoewel mijn Duits heel goed is, verstond ik lang niet alles, maar dat neemt niet weg dat deze gids het echt super goed deed.

Eenmaal in de mijn loop je door de gangen en hoor je verhalen over het werk en het leven onder de grond. Je ziet hoe er vroeger werd gewerkt en hoeveel moeite het kostte om de mineralen uit het gesteente te halen. In deze mijn werd niet alleen zilver gewonnen, maar later ook kobalt en uranium

In Annaberg-Buchholz draait het niet om hippe restaurants, maar om eenvoudige, goede plekken waar je lekker Hausmannskost kunt eten.

Voor ontbijt heb ik gezeten bij Café Zeitlos en het Ratskellercafé. Mijn persoonlijke voorkeur gaat duidelijk naar Café Zeitlos. Hier voelt het meer als een plek waar je echt even rustig gaat zitten voor ontbijt of koffie met iets lekkers. Het Ratskellercafé is meer een bakker waar je ook kunt zitten.

Bij Café Zeitlos bestelde ik een uitgebreid ontbijt met broodjes, verschillende soorten beleg, roerei, wat fruit, koffie en een glaasje bubbels. Alles netjes verzorgd en gewoon goed. Dat is voor mij genoeg om daar nog een keer naartoe te gaan.

Voor een traditioneel diner kun je terecht bij Ratskeller “Zum Neinerlaa”. Hier serveren ze het bekende Neinerlaa, een gerecht dat bestaat uit negen kleine onderdelen, zoals worst, zuurkool, vlees en klößen. Het wordt traditioneel gegeten in de kerstperiode en ieder onderdeel heeft zijn eigen betekenis voor het nieuwe jaar. Dit is een gerecht dat typisch is voor het Ertsgebergte.

De kerstmarkt van Annaberg-Buchholz was voor mij de reden om hier naartoe te gaan. Ik vond de kerstmarkt zo sfeervol dat ik een paar jaar later voor een tweede keer ben geweest. En dat zegt denk ik genoeg.

De kerstmarkt ligt op de Marktplatz en is niet groot, maar dat maakt het juist zo sfeervol en gemoedelijk. Hier draait het niet alleen om eten en drinken. In de kraampjes zie je veel producten uit de regio, zoals houtkunst, kerstdecoraties en Räucherkerzen. Dat geeft de markt een heel andere uitstraling dan bijvoorbeeld in steden dichter bij de grens, waar het vaak een stuk commerciëler aanvoelt.

Qua eten is er genoeg te kiezen. Natuurlijk vind je er bratwurst en glühwein, maar ook gerechten uit de regio zoals Tote Oma, broodje met gans, Soljanka, Stollen en Quarkkrapfen. Probeer ook eens glühwein met Vogelbeere, dat vond ik echt een aanrader, net als de Heiss & Weiss van Schloss Wackerbarth.

De sfeer is gemoedelijk. Mensen maken makkelijk een praatje, er is muziek en er zijn live optredens. Het hoogtepunt van de kerstmarkt is de Grosse Bergparade op de vierde zondag van de advent. Een traditie waar het Ertsgebergte om bekend staat en die je echt een keer gezien moet hebben.

Ik heb twee keer overnacht in Annaberg-Buchholz. De eerste keer sliep ik bij The Royal Inn Wilder Mann, direct aan het marktplein. De locatie is ideaal, zeker in de kerstperiode. Je loopt zo het plein op. Het hotel zelf is meer dan prima. Wat mij vooral bijbleef, was de sfeer bij binnenkomst. Bij de receptie brandde een Räucherkerze en dat gaf meteen de juiste kerstsfeer.

De tweede keer verbleef ik in een Airbnb net buiten het centrum, op ongeveer tien minuten lopen van de Marktplatz. Rustige straat, makkelijk parkeren en een prima plek om te slapen. Ik gebruik een accommodatie vooral om te overnachten, dus dat was voor mij meer dan voldoende.

Annaberg-Buchholz is ontstaan door de mijnbouw en dat merk je nog steeds. Niet zozeer omdat je het overal direct ziet, maar vooral door de plekken die je kunt bezoeken, zoals de mijnen en musea. Daar ontdek je hoe belangrijk de mijnbouw hier is geweest.

In het centrum zie je vooral dat de stad ooit welvarend was. De huizen zijn groot en goed onderhouden, wat laat zien dat hier vroeger veel geld werd verdiend. Het Ertsgebergte is UNESCO-werelderfgoed vanwege de mijnbouwgeschiedenis. Verwacht geen drukte, maar wel veel plekken die laten zien hoe belangrijk deze regio vroeger was.

De regio staat bekend om ambachten zoals houtsnijwerk en klöppeln. Dat laatste is kantklossen en wordt hier nog steeds gedaan. Het is een traditie die wordt doorgegeven en waar ze trots op zijn.

Een ander bekend evenement is de Annaberger Kät, een groot volksfeest dat jaarlijks plaatsvindt en veel mensen uit de regio trekt.

Het Ertsgebergte is een regio waar je echt een paar dagen voor moet uittrekken. Rijd van dorp naar dorp en laat je verrassen door wat je onderweg tegenkomt.

Annaberg-Buchholz ligt midden in het Ertsgebergte en is daardoor een goede uitvalsbasis om de regio verder te verkennen. Een van de bekendste plekken is Seiffen, waar alles draait om houtkunst en kerst. Het centrum bestaat uit winkels en werkplaatsen waar je ziet hoe de bekende Räuchermänner en andere decoraties worden gemaakt.

In Crottendorf kun je zelf een Räucherkerze maken. Dat is leuk om een keer te doen en geeft je meteen een beter beeld van het ambacht achter deze traditie. Ook dorpen zoals Schneeberg, Marienberg en Olbernhau zijn het bezoeken waard.

Wil je de natuur in, ga dan richting de Fichtelberg, de hoogste berg van Saksen. Hier kun je wandelen en heb je mooie uitzichten over de regio. Wil je een langere wandeling maken, dan raad ik de Kammweg aan.

Iets verder weg ligt Freiberg, een van de grotere steden in het Ertsgebergte, en ook een bezoek waard als je meer van de mijnbouwgeschiedenis wilt zien.

Disclaimer: Mijn bezoeken aan Annaberg-Buchholz zijn deels tot stand gekomen in samenwerking met Saksen Toerisme en Erlebnisheimat Erzgebirge. Alles wat je leest is mijn persoonlijke mening/ervaring.