Stedentrip Frankfurt am Main (in de winter)

Frankfurt leent zich ook in de winter goed voor een stedentrip. Buiten de kerstmarkt is het nergens echt druk en dat geeft ruimte om de stad op je gemak te verkennen. Je combineert musea, wijken en wandelingen eenvoudig, zonder dat alles zich buiten hoeft af te spelen. De kerstmarkt is daarbij een fijne toevoeging, maar zeker niet het enige waarom deze periode geschikt is.

Frankfurt Card

Tijdens een stedentrip in Frankfurt maak je al snel gebruik van het openbaar vervoer en bezoek je meerdere bezienswaardigheden. Dan kan de Frankfurt Card handig zijn. Je reist onbeperkt met het openbaar vervoer binnen Frankfurt en krijgt korting op musea, rondleidingen en attracties zoals de Main Tower en boottochten over de Main.

De kaart is er voor één of twee dagen. Vooral als je veel wilt doen in korte tijd, is dit een praktische optie.

Ondanks de grootte van Frankfurt liggen veel bezienswaardigheden dicht bij elkaar. Voor afstanden daarbuiten is het openbaar vervoer praktisch en goed geregeld.

Wandelen door de (Neue) Altstadt en Römerberg

Start je stedentrip met een wandeling door de (Neue) Altstadt. De Römerberg vormt het centrale plein en is een logisch startpunt om het historische hart van Frankfurt te verkennen. Tijdens de Adventsperiode staat hier de kerstmarkt, waardoor je minder goed zicht hebt op de vakwerkhuizen rondom het plein. Buiten die periode zie je pas echt hoe dit deel van Frankfurt in elkaar zit.

De huizen ogen oud, maar zijn grotendeels na de Tweede Wereldoorlog opnieuw opgebouwd. Frankfurt werd tijdens de oorlog zwaar getroffen en het historische centrum lag grotendeels in puin. Juist die wederopbouw maakt dit deel van de stad interessant, omdat je hier ziet hoe het verleden bewust opnieuw vorm heeft gekregen. Let bijvoorbeeld op Haus zur Goldenen Waage, een van de meest gedetailleerde panden aan het plein, en de omliggende straten richting de Hühnermarkt. Hier merk je goed hoe zorgvuldig de Altstadt is gereconstrueerd. Veel kerken, musea en cafés liggen op loopafstand, waardoor je dit deel van Frankfurt prima op eigen tempo kunt ontdekken.

De Altstadt ontdekken met een gids

Wie meer achtergrond wil bij wat hij ziet, kan de Neue Altstadt ook met een gids verkennen. Tijdens een rondleiding krijg je context bij plekken waar je anders zo voorbij zou lopen. De Römerberg oogt historisch, maar veel gebouwen zijn na de Tweede Wereldoorlog opnieuw opgebouwd. Dat verhaal komt pas echt tot leven wanneer iemand uitlegt wat hier verdwenen is en waarom bepaalde keuzes zijn gemaakt bij de wederopbouw.

Een goed voorbeeld daarvan is de Hühnermarkt. Dit plein maakt nu deel uit van de Neue Altstadt, maar tot 2012 stond hier nog een grootschalig en weinig geliefd gebouw uit de naoorlogse periode. Pas bij de herontwikkeling is dit deel van het centrum weer in historische stijl opgebouwd. De gids laat aan de hand van oude beelden zien hoe het hier enkele jaren geleden nog uitzag.

Tijdens de rondleiding bezoek je onder andere de Frankfurter Dom en hoor je hoe Frankfurt na de verwoesting opnieuw is opgebouwd. Verhalen over wat bewaard is gebleven en wat juist verloren ging, geven extra diepgang aan dit stadsdeel. Het contrast tussen het gereconstrueerde centrum en de moderne skyline op de achtergrond wordt daardoor nog duidelijker.

Frankfurt van bovenaf: Main Tower

De Main Tower staat midden in het Bankenviertel (het financiële district van Frankfurt) tussen de kantoortorens en banken die samen de skyline van de stad bepalen. Juist hier valt op hoe anders Frankfurt aanvoelt dan veel andere Duitse steden. Deze wijk voelt bijna Amerikaans aan, met hoge gebouwen en een zakelijk karakter.

De toren werd geopend in 1999 en is met zijn 200 meter hoogte een van de weinige wolkenkrabbers in Frankfurt die toegankelijk is voor publiek. Met een snelle lift ga je naar het observatiedek, waar je een 360 graden uitzicht hebt over de stad. Je kijkt uit over het centrum, de rivier de Main en de omliggende wijken, met de skyline letterlijk om je heen. Ik ging tegen het einde van de middag omhoog, toen het al begon te schemeren. Door de mist was het zicht niet overal optimaal, maar je krijgt een goed beeld van Frankfurt. De Main was duidelijk te zien, net als delen van de omliggende wijken en een deel van de kerstmarkt.

Het observatiedek is zowel overdag als later op de dag te bezoeken. Bij helder weer heb je overdag het beste zicht, maar ook richting de avond geeft de Main Tower een indrukwekkend beeld van hoe Frankfurt is opgebouwd.

Boottocht over de Main

Een boottocht over de Main is een relaxte manier om Frankfurt vanuit een ander perspectief te bekijken. De rondvaarten worden uitgevoerd door Primus-Linie en vertrekken vanaf de Mainkai bij de Eiserner Steg. Vanaf het water krijg je een veel beter beeld van Frankfurt. Je ziet in één keer de skyline, de Main en hoe de verschillende wijken langs de rivier liggen.

Ik zat tijdens de boottocht buiten op het dek. Dat is in de winter misschien niet het warmst, maar wel de beste plek. De skyline is indrukwekkend om te zien, zeker in combinatie met de vele bruggen over de Main. Onderweg vaar je langs verschillende stadsdelen. Bij het Hafenpark zie je het hoofdkantoor van de Europese Centrale Bank, een opvallend gebouw dat dit deel van Frankfurt een heel ander karakter geeft. De route voert ook langs Oosten en de Gerbermühle, een historisch gebouw net buiten het centrum dat onder meer bekend is vanwege de band met Goethe.

De tocht die ik maakte duurde ongeveer 50 minuten en is een prettige manier om de stad op een rustige manier te ervaren. Ook in de winter is dit goed te doen en juist dan geeft het een ontspannen moment tussen het wandelen en musea bezoeken door.

Musea in Frankfurt am Main

Frankfurt heeft een groot en gevarieerd museumaanbod, wat de stad vooral prettig maakt bij minder goed weer en in de winter. Je kunt eenvoudig meerdere musea combineren zonder steeds lange afstanden af te leggen. De musea zijn goed ingericht op bezoekers. Bij vrijwel alle musea kun je je jas en tas kwijt in lockers of bij een garderobe, waardoor je comfortabel rondloopt zonder alles mee te hoeven nemen.

Tijdens mijn bezoek heb ik gekozen voor musea die inhoudelijk sterk van elkaar verschillen, zodat je in korte tijd een goed beeld krijgt van wat Frankfurt te bieden heeft. Het Geldmuseum is interactief opgezet en laat op een toegankelijke manier zien hoe geld en economie werken. In het Filmmuseum staat film centraal als medium, met een moderne benadering en veel interactieve elementen. Het Struwwelpeter Museum schetst een confronterend tijdsbeeld van opvoeding en kinderboeken uit het verleden. In het Karmelitenklooster vind je het Archeologisch Museum waar wordt ingezoomd op de geschiedenis van Frankfurt en de regio.

Het grootste deel van het museumaanbod van Frankfurt vind je aan de Museumsufer langs de Main. De musea hebben uiteenlopende thema’s en liggen grotendeels op loopafstand van elkaar. Daardoor kun je eenvoudig keuzes maken en meerdere musea combineren, zonder dat het voelt alsof je de hele stad door moet.

Kleinmarkthalle

De Kleinmarkthalle is een overdekte markthal in het centrum van Frankfurt waar lokale ondernemers, delicatessenwinkels en eetkraampjes samenkomen. Je vindt hier kraampjes met lokale producten, specialiteiten en eenvoudige gerechten. Het is een fijne plek om even rond te kijken of iets te halen zonder uitgebreid te gaan zitten. Bij sommige stands staat een lange rij, zoals bij Wurst-Ilse. Deze kleine worstkraam is een begrip in Frankfurt. Ilse Schreiber staat hier al sinds 1979 achter de toonbank en bedient nog altijd dagelijks haar klanten. Zelf heb ik hier geen worst gegeten, maar de rij maakte me wel nieuwsgierig.

De Kleinmarkthalle voelt lokaal en levendig aan en vormt daarmee een prettige afwisseling tussen musea en bezienswaardigheden. Ook als je geen grote trek hebt, is het leuk om hier even binnen te lopen en rond te kijken.

Wijken buiten het centrum

Als je Frankfurt echt wil leren kennen, raad ik aan om ook de wijken buiten het centrum te verkennen. Op deze manier merk je hoe veelzijdig de stad is en hoe groot het verschil kan zijn met het financiële district en de Altstadt.

Höchst ligt wat verder van het centrum en is wat mij betreft een must visit. De wijk heeft een historisch karakter met fotogenieke straatjes en vakwerkhuizen, en ligt direct aan de Main. Het voelt hier rustiger en kleinschaliger dan in het centrum. In de winter is het wellicht minder levendig dan in de zomer, maar juist dan vallen de details in de bebouwing goed op. Met meer tijd had ik hier zeker langer willen rondlopen.

In Bornheim liepen we een stuk over de Berger Strasse, een lange winkelstraat waar het dagelijkse leven zich afspeelt. Je vindt hier winkels, cafés en een lokale sfeer. Het is geen wijk vol bezienswaardigheden, maar wel een plek waar je Frankfurt buiten het centrum ervaart. Daarnaast zag ik nog een deel van Sachsenhausen, bekend om zijn traditionele eetgelegenheden en ligging aan de zuidkant van de Main. Ook dit is een wijk die zich goed leent om even doorheen te lopen en een andere kant van de stad te zien.

Voor deze wijken moet je bewust tijd vrijmaken, maar juist dat maakt het de moeite waard. Ze laten zien dat Frankfurt meer is dan alleen skyline en musea.

Net als in de rest van Duitsland speelt eten en drinken ook in Frankfurt een belangrijke rol, met een aantal typische regionale gerechten en dranken. De stad heeft daarbij een aantal eigen specialiteiten die sterk verbonden zijn met de regio Hessen.

Apfelwein is daar het bekendste voorbeeld van. Deze drank wordt gemaakt van gefermenteerd appelsap en lijkt qua smaak het meest op een droge cider, maar is vaak zuurder en minder zoet. Apfelwein is typisch voor Frankfurt en de directe omgeving en kom je in andere Duitse regio’s nauwelijks tegen. Op de kerstmarkt wordt hij warm geserveerd, terwijl je hem in restaurants meestal koud drinkt uit een traditionele kruik.

Ook Grüne Soße (de bekende groene saus uit deze regio) vond ik een positieve verrassing. De saus wordt gemaakt van verse kruiden en wordt vaak geserveerd bij schnitzel of aardappelen. Door de frisse smaak vormt het een goede tegenhanger van de stevige gerechten waar de Frankfurter keuken om bekendstaat.

Zoetigheden horen er net zo goed bij. De Frankfurter Kranz is een klassieke taart die we aten bij Kaffeehaus Goldene Waage. De taart is rijk en behoorlijk machtig door de crème, maar zeker de moeite waard om te proberen. Je moet er alleen wel echt trek voor hebben. Ook Bethmännchen, een lokale marsepeinlekkernij, kom je op meerdere plekken tegen en is leuk om eens te proeven.

Wie op zoek is naar traditionele gerechten in een typische Duitse setting, zit goed bij Zum Gemalten Haus in Sachsenhausen. Dit restaurant staat bekend om klassieke Frankfurter gerechten en is een goede plek om Apfelwein te combineren met lokale specialiteiten. Maak wel een reservering vooraf, want het is een populaire plek.

De kerstmarkt van Frankfurt was voor mij een belangrijke reden om de stad te bezoeken en past goed binnen een winterse stedentrip. De markt is groot, maar blijft overzichtelijk doordat hij verspreid ligt over meerdere pleinen in het centrum die logisch met elkaar verbonden zijn. Je loopt gemakkelijk van het ene plein naar het andere, waardoor het nooit voelt als één lange rij kraampjes.

Wat deze kerstmarkt prettig maakt, is de ligging midden in het centrum. Je combineert een bezoek aan de kerstmarkt eenvoudig met musea, een wandeling door de Altstadt of een bezoek aan de Kleinmarkthalle. Vooral in de avond zorgt dit voor een gezellige sfeer, terwijl het overdag goed te combineren is met andere activiteiten.

Omdat de kerstmarkt zo’n belangrijk onderdeel is van Frankfurt in de winter, heb ik deze uitgebreid beschreven in een apart artikel. Daar ga ik dieper in op de verschillende pleinen, het eten en drinken en mijn persoonlijke indruk.

Met de trein naar Frankfurt am Main

Frankfurt is vanuit Nederland eenvoudig met de trein te bereiken. Vanaf Amsterdam, Utrecht of Arnhem reis je met een directe ICE-verbinding in ongeveer vier tot vierenhalf uur naar Frankfurt Hauptbahnhof. Je stapt midden in de stad uit, wat het reizen comfortabel maakt. Vanaf het station loop je in ongeveer vijftien tot twintig minuten naar de Römerberg en het historische centrum.

Voor een stedentrip is de trein een fijne optie. Je hoeft geen rekening te houden met files of parkeerkosten en kunt ter plekke alles te voet of met het openbaar vervoer doen.

Met de auto naar Frankfurt am Main

Frankfurt ligt op ongeveer drie tot vier uur rijden vanaf Nederland, afhankelijk van je vertrekpunt en de verkeersdrukte. De route loopt meestal via de A12 en vervolgens de A3 richting Frankfurt. Rond het Ruhrgebied en Keulen kan het druk zijn, zeker op doordeweekse dagen.

In Frankfurt geldt een milieuzone, waardoor je auto een groene milieusticker (Umweltplakette) nodig heeft. Zonder deze sticker mag je de binnenstad niet in. Parkeren in het centrum is mogelijk, maar vaak prijzig. Wie met de auto komt, kan beter iets buiten het centrum parkeren en verder reizen met het openbaar vervoer. Dat is goedkoper en voorkomt onnodige drukte.

Met het vliegtuig naar Frankfurt

Vliegen naar Frankfurt kan, maar is voor een korte stedentrip vanuit Nederland minder logisch. De vlucht duurt ongeveer een uur, maar daar komt nog reistijd naar en van de luchthaven bij. Vanaf Frankfurt Airport reis je met de S-Bahn in ongeveer vijftien minuten naar Frankfurt Hauptbahnhof.

Voor een weekend of korte citytrip is de trein meestal sneller en praktischer, maar wie Frankfurt combineert met een verdere reis door Duitsland kan het vliegtuig overwegen.

Openbaar vervoer in Frankfurt

Frankfurt heeft een uitstekend openbaar vervoersnetwerk met S-Bahn, U-Bahn en trams. Alles rijdt frequent en is overzichtelijk aangegeven. Veel bezienswaardigheden liggen op loopafstand van elkaar, maar voor wijken als Höchst, Bornheim of Sachsenhausen is het openbaar vervoer ideaal.

In combinatie met de Frankfurt Card reis je eenvoudig door de stad en kun je efficiënt schakelen tussen musea, wijken en andere bezienswaardigheden. Zeker in de winter werkt dit prettig.

Frankfurt heeft een ruim aanbod aan hotels, van eenvoudige stadshotels tot modernere hotels met een focus op gemak en bereikbaarheid. Veel reizigers kiezen voor het gebied rond het Hauptbahnhof, omdat je vanaf daar snel het centrum bereikt en eenvoudig met het openbaar vervoer door de stad reist.

Tijdens mijn verblijf overnachtte ik in het IntercityHotel Frankfurt Hauptbahnhof Süd, direct naast het centraal station. De ligging is praktisch: te voet sta je binnen twintig minuten op de Römerberg en het historische centrum, terwijl S-Bahn, U-Bahn en tram letterlijk om de hoek liggen. Daardoor is het hotel ook geschikt als uitvalsbasis voor wijken die iets verder buiten het centrum liggen.

De kamers zijn modern en functioneel ingericht en bieden alles wat je nodig hebt tijdens een stedentrip. Online inchecken en uitchecken werkt snel en het ontbijt is ruim, wat prettig is als je de stad vroeg wilt verkennen. Parkeren kan bij het hotel, maar is aan de prijzige kant. Wie met de auto komt, kan beter iets buiten het centrum parkeren en verder reizen met het openbaar vervoer.

Wat het IntercityHotel-concept interessant maakt, is de focus op treinreizigers. De hotels liggen vrijwel altijd bij een station of belangrijke vervoersknoop. Daardoor zijn ze geschikt als je meerdere steden wil combineren tijdens één reis. Ook in andere Europese steden kom je IntercityHotels tegen, zoals in Amsterdam, Dresden, Zürich, Wenen en Budapest.

Frankfurt is geen klassieke Duitse stad en juist daarom interessant voor een stedentrip. De combinatie van een moderne skyline, een gereconstrueerd historisch centrum en wijken met een eigen karakter maakt de stad veelzijdig. In de winter ligt de focus vooral op musea, wijken en de kerstmarkt. Met meer tijd lijkt het me juist interessant om in de zomer terug te gaan, wanneer de rivieroevers en wijken als Höchst meer ruimte krijgen.

Disclaimer: Mijn bezoek aan Frankfurt am Main is tot stand gekomen in samenwerking met Visit Frankfurt. Alles wat je in dit artikel leest is mijn persoonlijke mening/ervaring.