Stedentrip Karlovy Vary (Karlsbad): tips & bezienswaardigheden

De meeste bezienswaardigheden in Karlovy Vary liggen op loopafstand van elkaar. Je ontdekt de stad vooral door te wandelen en onderweg steeds iets nieuws tegen te komen.

De colonnades

De colonnades horen bij het stadsbeeld van Karlovy Vary. Het zijn overdekte wandelgangen waar de warmwaterbronnen onder zitten en je komt ze vanzelf tegen als je door de stad loopt. Er zijn er meerdere, maar er zijn er drie die er echt uitspringen. Deze vormen samen de meest fotogenieke spots van de stad.

De Mill Colonnade is de grootste en meest imposante. Deze stenen colonnade werd gebouwd aan het einde van de 19e eeuw en bestaat uit een lange zuilengang met 124 zuilen. Onder dit dak bevinden zich meerdere bronnen. Door de lengte en de herhaling van de zuilen is dit de meest herkenbare colonnade van Karlovy Vary.

De Market Colonnade is volledig van hout en gebouwd in Zwitserse stijl. Op deze plek stond ooit het oudste thermale bad van de stad. De colonnade is rijk versierd met houten decoraties en valt op tussen alle stenen gebouwen.

De Park Colonnade ligt bij het Dvořák-park en bestaat uit een lange, overdekte gang waar je rustig doorheen kunt lopen. Let ook vooral op de vele kleine details. Ook hier bevinden zich bronnen.

Naast deze drie zijn er nog andere colonnades, zoals de Castle Colonnade en de Hot Spring Colonnade.

De bronnen

Karlovy Vary telt twaalf officiële warmwaterbronnen. Het water komt diep uit de grond en elke bron heeft een eigen temperatuur en samenstelling. De bronnen liggen verspreid over de stad en zijn vooral te vinden bij de colonnades. Tijdens een wandeling door de stad kom je ze vanzelf tegen.

De bekendste is de Vřídlo-bron. Deze bron spuit met kracht omhoog. Je moet hier echt even naar binnen om ’m te zien. Met een temperatuur van ruim 70 graden is dit ook meteen de heetste bron van de stad.

Overzicht van de warmwaterbronnen en temperaturen:

• Vřídlo (Hot Spring): ± 72–73 °C
• Pramen Karla IV. (Charles IV Spring): ± 64 °C
• Tržní pramen (Market Spring): ± 62 °C
• Dolní zámecký pramen (Lower Castle Spring): ± 61 °C
• Mlýnský pramen (Mill Spring): ± 56 °C
• Rusalka: ± 60 °C
• Pramen knížete Václava I: ± 65 °C
• Pramen knížete Václava II: ± 58 °C
• Libuše: ± 63 °C
• Skalní pramen (Rock Spring): ± 45–48 °C
• Hadí pramen (Snake Spring): ± 30 °C
• Svoboda (Freedom Spring): ± 60 °C

Drinken uit de bronnen

Wie in Karlovy Vary is, ontkomt er eigenlijk niet aan: drinken uit de warmwaterbronnen. De meeste mensen kopen een speciale porseleinen drinkbeker met een tuitje. Die bekers zijn overal in de stad te koop, in allerlei vormen, kleuren en formaten. Er zitten best leuke tussen.

Zodra je een beker hebt, kun je langs de verschillende bronnen lopen en af en toe proeven. Mensen die hier echt op kuur zijn, volgen vaak een vast schema en drinken op bepaalde tijden uit specifieke bronnen. Ben je hier voor een stedentrip, dan is het vooral iets om eens te proberen. Eerlijk is eerlijk: ik vind het water niet lekker. Het heeft een aparte smaak, iets mineraalachtigs, misschien wat ijzerachtig. Ik kan er niet aan wennen. Wat ik wel opvallend vind, is hoe normaal het hier is. Je ziet zelfs kinderen hun beker vullen en zonder moeite drinken. Dat zegt genoeg over hoe diep dit gebruik in het dagelijks leven zit.

Dvořák Park

Direct naast de Park Colonnade ligt het Dvořák Park,  een klein park waar je vanzelf doorheen loopt tijdens een ronde door het centrum. Het is geen geen groot stadspark, maar vooral een open ruimte met paden en bankjes tussen de kuurgebouwen.

Tijdens mijn bezoeken was het park rustig en vrij kaal, wat logisch is in de winterperiode. Het is vooral een plek om even doorheen te lopen of kort te pauzeren. In de zomer zal het hier ongetwijfeld groener zijn, maar dat heb ik zelf niet meegemaakt.

Wandelen langs de Teplá

De rivier de Teplá loopt dwars door het centrum van Karlovy Vary en is handig om aan te houden als je door de stad wandelt. Als je het water volgt, kom je vanzelf langs de colonnades, maar ook langs rijen kleurrijke gebouwen met rijk versierde gevels. Veel van die panden zijn oud en duidelijk met zorg onderhouden en dat zie je terug langs het water.

Langs de rivier zitten ook veel winkels. Hoe dichter je richting het Grandhotel Pupp komt, hoe chiquer en duurder het wordt. Dat voelt anders dan in veel andere Tsjechische steden en daar merk je meteen dat Karlovy Vary net een ander publiek aantrekt. Vanaf de bruggen heb je mooi zicht op de rivier, de huizen langs het water en de heuvels rondom de stad. Volg de Teplá en je loopt vanzelf door het hele centrum.

De Castle Tower beklimmen

Op korte afstand van de Mill Colonnade vind je de Castle Tower. Deze is makkelijk te bereiken vanuit de winkelstraat. Binnen kun je met een lift omhoog, waarna je nog een korte beklimming maakt naar het uitzichtpunt.

Boven heb je een mooi overzicht over Karlovy Vary. Je kijkt uit over de omliggende heuvels en ziet de stad beneden liggen, met de bekende gebouwen en daken dicht op elkaar. Het is een rustige plek waar je op je gemak kunt rondkijken. In de toren zelf is ook een kleine tentoonstelling te vinden. De tentoonstelling is klein, dus zal niet veel van je tijd vragen.

St. Mary Magdalene kerk bezoeken

De St. Mary Magdalene kerk ligt direct bij de Hot Spring Colonnade. Dit is een barokke kerk die je tijdens een wandeling door het centrum vanzelf tegenkomt. Het interieur is rijk gedecoreerd en zit vol details. Je kunt gewoon naar binnen lopen en rustig rondkijken. Fotograferen is binnen niet toegestaan, houd daar rekening mee.

Diana Toren en de kabelbaan

De Diana Toren staat boven aan de Friendship Hill, op zo’n 556 meter boven zeeniveau, en zelf is de toren ongeveer 40 m hoog. Je kunt naar boven via een lift in de toren of via de trap met ongeveer 150 treden. De toren werd gebouwd in 1914, in een periode waarin Karlovy Vary op het hoogtepunt stond als internationaal kuuroord. Uitzichtpunten waren in die tijd populair onder kuurgasten, die naast behandelingen ook veel wandelden in de heuvels rondom de stad. De Diana Toren paste perfect in dat plaatje: een plek om naartoe te wandelen of met de kabelbaan te gaan, even uit te waaien en van het uitzicht te genieten.

De kabelbaan waarmee de meeste mensen omhoog gaan, vertrekt vlakbij het Grandhotel Pupp. Het ritje duurt zo’n vier tot vijf minuten en brengt je door het bos naar de bovenstation, waar de toren staat.

Wandelen naar de uitzichtpunten in de heuvels

Vanaf de Diana Toren lopen meerdere wandelpaden door de heuvels boven Karlovy Vary. Een van de bekendere wandelingen leidt naar het uitkijkpunt Jelení skok (letterlijk “Deer Jump”), dat onderdeel is van een netwerk van paden en uitzichtpunten rond de Diana-heuvel.
De naam Jelení skok verwijst naar een oude legende: hier zou een hert (of volgens latere verhalen een berggeit) van een rots gesprongen zijn, wat uiteindelijk heeft geleid tot de ontdekking van de warmwaterbronnen in Karlovy Vary. Tegenwoordig staat er bij het uitkijkpunt een klein beeld van een berggeit, dat je onderweg tegenkomt.

De wandeling zelf is makkelijk te doen en niet zwaar. Het pad loopt over goed begaanbare ondergrond, met af en toe wat hoogteverschil, en neemt je door bos en open stukken. Afhankelijk van hoe lang je stopt bij de uitzichtpunten, ben je ongeveer een uur tot twee uur onderweg. Onderweg kom je meerdere plekken tegen waar je uitkijkt over de stad beneden en de omgeving, waardoor je even buiten het centrum bent en toch een stukje natuur meepakt.

Kaiserbad Spa bezoeken

Het Kaiserbad is een historisch kuurgebouw dat je tegenwoordig tegen betaling kunt bezoeken. Delen van het gebouw zijn toegankelijk voor publiek en geven een goed beeld van hoe groots de kuurcultuur hier ooit werd aangepakt. Je loopt er op eigen tempo rond, zonder vaste route.
Na binnenkomst ga je eerst naar beneden, waar zich een grote zaal bevindt die tegenwoordig wordt gebruikt voor concerten en evenementen. Dat is meteen een indrukwekkende ruimte. Op de verdiepingen daarboven zijn verschillende zalen en ruimtes te bekijken. Sommige worden gebruikt voor tijdelijke tentoonstellingen. De absolute blikvanger is de grote zaal met zuilen en schilderingen. Die ruimte is echt de moeite waard en laat goed zien hoe rijk en statig dit gebouw ooit is geweest.

Helemaal boven bevindt zich nog een verdieping die vermoedelijk vroeger als bibliotheek werd gebruikt. Die is minder spectaculair, maar wel onderdeel van het geheel. Je kunt het Kaiserbad met een rondleiding bezoeken, maar zelf rondlopen werkt prima en geeft je alle ruimte om rustig te kijken.

Home of Becherovka

Becherovka wordt vaak de dertiende bron van Karlovy Vary genoemd. Het is een kruidenlikeur met een stevige smaak en een hoog alcoholpercentage. Persoonlijk ben ik er liefhebber van, al blijft het natuurlijk sterke drank. In het Home of Becherovka leer je meer over de geschiedenis van het drankje, de familie Becher en hoe Becherovka is ontstaan.

Het bezoek gaat volgens mij met een rondleiding. Je begint met uitleg over het ontstaan en de rol van de familie Becher. Daarna ga je verder het gebouw in, waar meer wordt verteld over de ingrediënten. In een van de ruimtes ruik je de kruiden direct. Die geur is herkenbaar en maakt dit deel van het museum juist leuk. Slechts een paar ingrediënten zijn bekend; het volledige recept is geheim en wordt maar door twee mensen bekend.

Na afloop volgt een proeverij. Afhankelijk van het ticket proef je meerdere varianten, waaronder de originele en de ongefilterde versie. Ook zijn er zoetere varianten met fruitsmaken, al zijn die niet helemaal mijn ding. Tot slot kun je in de winkel met korting een fles meenemen.

Musea in Karlovy Vary

Wil je net wat meer achtergrond bij de stad, dan is het Karlovy Vary Museum een goede om mee te pakken. Het museum is verdeeld over meerdere etages en neemt je mee door de geschiedenis van de stad. De nadruk ligt op de ontwikkeling van Karlovy Vary als kuuroord, maar het verhaal is breder dan dat.

Je ziet hoe de stad is ontstaan, hoe de kuurtraditie zich heeft ontwikkeld en welke rol de natuurlijke omgeving daarbij speelde. Er is aandacht voor architectuur, spa-tradities en het sociale en culturele leven door de jaren heen. Ook de tegenslagen komen aan bod. Zo wordt ingegaan op de overstromingen die de stad meerdere keren hebben getroffen en grote impact hebben gehad op het centrum en de bebouwing.

Daarnaast zijn er nog andere musea in de stad, zoals het Moser Glass Museum, het Christmas House en een Wax-museum. Deze musea zijn vooral interessant als je daar specifiek interesse in hebt.

Thermal Underground

De Thermal Underground biedt de mogelijkheid om onder de grond van Karlovy Vary te kijken, waar het warmwatersysteem van de stad zich bevindt. Het sluit inhoudelijk aan op de warmwaterbronnen en het kuurverleden van de stad.

Ik heb de Thermal Underground zelf niet bezocht. Tijdens mijn bezoeken in de winter was deze niet geopend. De Thermal Underground is alleen toegankelijk in het warmere seizoen, grofweg van april tot oktober. Daardoor kan ik er geen persoonlijke ervaring over delen. Ben je in Karlovy Vary in de periode dat het open is en wil je meer zien van wat zich onder de stad afspeelt, dan is dit iets om te overwegen.

Orthodoxe kerk van St. Peter en Paul

De orthodoxe kerk van Karlovy Vary Museum valt direct op door de gouden koepels en de rijke versieringen. Het gebouw ziet er totaal anders uit dan de rest van de stad en springt er meteen uit. De kerk herinnert aan de periode waarin veel Russische kuurgasten Karlsbad bezochten, iets wat nog altijd zichtbaar is in het straatbeeld.

Ook van binnen maakt de kerk indruk. Het interieur is rijk uitgevoerd, met veel goud en decoraties zoals je die van orthodoxe kerken kent. Zelfs als je normaal gesproken geen kerken bezoekt, is dit een gebouw dat opvalt door zijn uitstraling en details. Het is een goed voorbeeld van hoe internationaal Karlsbad ooit is geweest. Houd er rekening mee dat fotograferen binnen niet is toegestaan.

Wandelen door de Westend-wijk

De Westend is de wijk waar ook de orthodoxe kerk van St. Peter en Paul ligt. Het is een buurt die je makkelijk meepakt tijdens een wandeling buiten het directe centrum. Wat hier vooral opvalt, zijn de grote villa’s die dicht naast elkaar staan. Het zijn stuk voor stuk opvallende huizen en alleen al door deze wijk lopen is de moeite waard.

In Westend kom je ook langs het voormalige woonhuis van de Becher-familie, dat tegenwoordig als museum wordt gebruikt. Toen ik er was, waren er tijdelijke kunsttentoonstellingen te zien. Dat was niet helemaal mijn ding, maar het is wel interessant om even binnen te kijken in het huis van de familie achter Becherovka. Verder kom je in deze wijk ook het standbeeld van Karl Marx tegen. Vanuit Westend kun je bovendien de heuvels in lopen, als je nog wat verder buiten de stad wilt wandelen.

Tijdens een bezoek aan Karlovy Vary en de regio kan de Karlovy Vary Region Card handig zijn. Met deze kaart krijg je gratis toegang tot meer dan 50 bezienswaardigheden en kortingen tot 50% bij andere attracties in de stad en de omgeving. Ook op het gebied van vervoer biedt de kaart voordelen. In Karlovy Vary krijg je 50% korting op een 24-uurskaart voor het openbaar vervoer en de kabelbaan naar de Diana Toren is gratis. Bezoek je ook Mariánské Lázně, dan kun je daar zelfs gratis gebruikmaken van het openbaar vervoer.

De kaart is vooral interessant als je meerdere musea wilt bezoeken, uitstapjes in de regio plant of gebruik wilt maken van kabelbanen en openbaar vervoer. Blijf je vooral wandelen in het centrum van Karlovy Vary, dan is de kaart niet per se nodig.

Tips om te eten

In Karlovy Vary zijn genoeg plekken om goed te eten, al ligt het prijsniveau hoger dan in veel andere Tsjechische steden. Dit zijn een paar plekken waar ik zelf heb gegeten.

• Pivovar Karel IV: Een fijne plek voor klassieke Tsjechische gerechten. Ik at hier eend met rode kool en knedlíky. Grote porties en precies wat je verwacht van de Tsjechische keuken.
• Goethe’s Beer House: Goede plek voor lunch of een eenvoudige maaltijd. Ik nam hier een bord worst met brood. Simpel, maar prima. Ook geschikt als je later op de dag nog een biertje wilt drinken.
• Café Elefant: Ideaal voor koffie en taart in de middag. De gebakjes zijn niet goedkoop, maar wel lekker. Een fijne stop tijdens het wandelen door de stad.
• Plzeňka Karlsbad: Hier was het behoorlijk druk toen ik er at. Het eten kwam niet echt warm op tafel en voelde wat massaal. Kan prima zijn op een rustiger moment, maar mijn ervaring was minder positief.

Karlsbader oblaten

Bij Karlovy Vary horen ook de bekende Karlsbader oblaten. Dit zijn dunne, ronde wafels die traditioneel gevuld zijn met vanille of chocolade. Ik ken ze al uit mijn jeugd. Mijn oma haalde ze vroeger regelmatig in huis en ook bij uitstapjes over de Tsjechische grens kwamen ze vaak mee terug.

Tegenwoordig zijn er veel meer smaken. Naast de klassieke varianten vind je nu ook oblaten met koffie, fruit zoals appel, peer of mandarijn, maar zelfs met bier- of chilismaak. Je kunt ze overal in de stad kopen, verpakt om mee te nemen. Daarnaast zijn er kraampjes waar je voor een klein bedrag een warme oblaat krijgt. Die wordt kort verwarmd en is ideaal voor onderweg.

Iets drinken

Voor een drankje zijn er ook genoeg opties. Craft Beer Point is een leuke plek als je verschillende Tsjechische speciaalbieren wilt proberen. Zoek je een combinatie van eten en bier, dan blijft Goethe’s Beer House ook een goede keuze.

Ik heb overnacht in het Dvořák Spa Hotel en in Hotel Thermal. Beide zijn typisch voor de stad: alles draait om kuur en wellness. Bij Dvořák merkte ik dat het eten vrij flauw was, waarschijnlijk afgestemd op kuurgasten. Hotel Thermal is architectonisch geen schoonheid, een groot betonnen gebouw tussen klassieke panden, maar van binnen is alles netjes geregeld. Het ontbijt was goed en de wellnessfaciliteiten zijn uitgebreid. Voor wie Karlovy Vary bezoekt, hoort een hotel met spa er eigenlijk bij.

Grandhotel Pupp is vooral een icoon en het benoemen waard, ook als je er niet verblijft. Kies vooral een hotel dat past bij hoe je de stad wilt ervaren: ontspanning staat hier centraal.

Karlovy Vary is van oorsprong een kuuroord en dat merk je overal. Veel hotels zijn ingericht op behandelingen en wellness. Tijdens mijn verblijf in een kuurhotel moest ik na het inchecken zelfs eerst langs de arts. De vraag was simpel: waar heb je last van? Omdat ik nergens echt klachten had, vroeg de arts wat ik zelf prettig vond. Dat werd uiteindelijk een mineraalbad. Ik moest er wel om lachen, maar dit hoort bij een verblijf in deze stad.

Behandelingen zoals baden, massages en andere therapieën maken hier onderdeel uit van het dagelijks leven. Gasten volgen vaak vaste schema’s met drinken uit de bronnen en rustmomenten. Voor mij persoonlijk hoeft dat niet zo uitgebreid, maar het is interessant om te zien hoe serieus dit hier nog steeds wordt genomen. Zelfs als je niet komt om te kuren, ontkom je er niet aan dat dit de basis van de stad vormt.

De kerstmarkt in Karlsbad is klein en rustig, maar past bij de sfeer van de stad. Verwacht dus geen grote markt zoals in Duitsland, maar eerder een sfeervolle aanvulling als je toch in de stad bent. De kraampjes staan verspreid in het centrum en de sfeer is gemoedelijk.

Het is leuk om mee te pakken, zeker in combinatie met de colonnades en de winterse setting, maar het is geen reden om speciaal naar Karlsbad te reizen. Zie het als extra, niet als hoofdreden. Voor een uitgebreid overzicht kun je mijn aparte artikel over de kerstmarkt in Karlovy Vary lezen.

Ik ben beide keren met de auto naar Karlovy Vary gereisd. Dat werkt prettig, zeker als je de stad combineert met andere bestemmingen. Mijn eerste bezoek combineerde ik met steden in Duitsland, de tweede keer met Chemnitz en het Ertsgebergte. Parkeren kan bij hotels of aan de rand van het centrum.

Reizen met het openbaar vervoer is ook mogelijk. Vanuit Duitsland kun je Karlovy Vary bijvoorbeeld combineren met Dresden. Wie met het vliegtuig reist, komt meestal aan in Praag en reist van daaruit verder per trein of bus.

Voor het centrum zelf heb je aan twee dagen voldoende om alles rustig te bekijken. Wil je ook wandelen in de heuvels of gebruikmaken van wellnessfaciliteiten, dan is drie dagen prettiger. Een langere verblijf is vooral interessant als je echt komt om te kuren of de omgeving verder wilt verkennen.

Disclaimer: Mijn reis naar Karlovy Vary is tot stand gekomen in samenwerking met #VisitCzechia en Karlovarsky kraj. Alles wat je leest is mijn persoonlijke mening/ervaring.