Ankara: tips voor een stedentrip naar de Turkse hoofdstad

Ankara is de hoofdstad van Turkije en ligt in het hart van het land, op de Anatolische hoogvlakte. Met ruim vijf miljoen inwoners is het na Istanbul de grootste stad van Turkije. Hoewel Ankara al eeuwenlang bewoond wordt, was het in 1923 nog een provinciestad met zo’n 30.000 inwoners. Pas nadat Atatürk de stad dat jaar tot hoofdstad uitriep, groeide Ankara uit tot de miljoenenstad van nu.

Wie Ankara voor het eerst bezoekt, merkt al snel dat de stad een andere vibe heeft dan Istanbul. De Bosporus, beroemde moskeeën en enorme aantallen toeristen bepalen voor een groot deel het beeld van Istanbul. Ankara voelt veel minder op bezoekers gericht. Je wandelt er door historische wijken en langs Romeinse overblijfselen, terwijl een paar kilometer verderop moderne winkelstraten en drukke pleinen het straatbeeld bepalen.

Iedere wijk in Ankara heeft een eigen karakter. In Hamamönü wandelden we door rustige straten met Ottomaanse huizen, in Ulus bezochten we de lokale markten en in Kızılay kwamen we terecht in het moderne en veel drukkere deel van Ankara. De verschillen tussen de wijken merk je pas goed als je meerdere delen van Ankara bezoekt.

Ankara is een uitgestrekte stad en de bezienswaardigheden liggen verspreid over verschillende wijken. Met het openbaar vervoer bereik je vrijwel alle bezienswaardigheden eenvoudig. Wij verkenden de stad grotendeels te voet, afgewisseld met ritten met de bus.

Wie Ankara bezoekt, kan niet om Anıtkabir heen. Wat mij betreft is dit het hoogtepunt van de stad. Dit imposante mausoleum is de laatste rustplaats van Mustafa Kemal Atatürk, de stichter en eerste president van de Republiek Turkije.

Via de ruim 250 meter lange Leeuwenweg wandel je langzaam richting het ceremonieplein. Vanaf het plein zie je pas hoe groot dit complex is. Aan de overzijde staat de Erezaal met de monumentale zuilen. In de Erezaal staat de symbolische sarcofaag van Atatürk. Zijn daadwerkelijke grafkamer bevindt zich recht daaronder. Zowel aan de buitenzijde van het mausoleum als binnen in het complex zijn verschillende teksten en uitspraken van Atatürk aangebracht.

Op de dag dat wij er waren, liepen er veel schoolklassen rond. Kinderen in nette schooluniformen stonden in rijen te wachten en bezochten de Erezaal opvallend stil en met respect. Toen we daarna ook nog de wisseling van de wacht zagen, begrepen we pas echt hoeveel Atatürk nog altijd betekent voor de Turken.

Neem ook de tijd om het museum te bezoeken. Wij moesten best lang in de rij staan en waren duidelijk niet de enigen die het museum wilden bekijken. Binnen zie je onder meer persoonlijke bezittingen en kleding van Atatürk, geschenken, medailles en zijn bibliotheek. Andere delen van het museum gaan dieper in op de Turkse Onafhankelijkheidsoorlog en het ontstaan van de republiek.

Hamamönü behoort tot de oudste wijken van Ankara. Waar moderne gebouwen en drukke verkeersaders op veel plekken het straatbeeld bepalen, wandel je hier langs Ottomaanse huizen, smalle straatjes en kleine pleinen. De wijk is de afgelopen jaren gefaseerd opgeknapt en veel van de historische huizen zijn gerestaureerd.

Wij bezochten Hamamönü in de ochtend en het was er opvallend rustig. Op een paar bewoners na kwamen we nauwelijks andere mensen tegen. We konden daardoor op ons gemak door de straatjes wandelen en de oude huizen bekijken. Kleurrijke bloemen fleuren de gevels op en op verschillende plekken zagen we katten in de schaduw liggen. Op het mooi aangelegde plein staat een kleine houten klokkentoren. Ook het bronzen beeld van een ouder echtpaar op een bankje trok onze aandacht.

Vanuit Hamamönü wandel je eenvoudig verder richting de historische wijk rond Ankara Kalesi.

Boven de stad ligt Ankara Kalesi, de oude citadel van Ankara. Wanneer de eerste vesting hier precies werd gebouwd, is niet bekend. Wel stond er in de tweede eeuw voor Christus al een vesting. Door de eeuwen heen werd het complex onder meer door de Romeinen, Byzantijnen en Seltsjoeken aangepast en uitgebreid.

Op weg naar de citadel wandel je door smalle straatjes met oude huizen en langs kleine winkels, ateliers en cafés. Het pad loopt geleidelijk omhoog richting de stadsmuren. Wij stopten onderweg bij Taş Bebek Cafe voor een drankje. Bij het plein met de fontein kochten we een verse simit van een straatverkoper.

Verwacht geen gerestaureerd kasteel met zalen of torens: je bezoekt hier vooral de oude muren. Daar kun je over delen van lopen, en bovenaan heb je een panorama over Ankara. De citadel is gratis te bezoeken.

Niet ver van Ankara Kalesi ligt het Rahmi M. Koç Museum. Waar veel musea zich richten op één onderwerp, vind je hier een bonte verzameling techniek, transport en alledaagse voorwerpen uit verschillende tijdperken. Het museum is deels gevestigd in een 16e-eeuwse karavanserai, waardoor het gebouw zelf minstens zo bijzonder is als de uitgebreide collectie.

Je ziet hier onder meer klassieke auto’s, motoren en fietsen, maar ook oude telefoons, naaimachines, klokken, radio’s, grammofoons en nog veel meer. Het museum voelt daardoor bijna als een grote verzameling nostalgie. Achter iedere hoek staat weer iets anders en er valt ontzettend veel te bekijken.

Wat mij betreft is dit het leukste museum van Ankara vanwege die enorme variatie. Voor kinderen is er genoeg te zien en voor oudere bezoekers zal er ongetwijfeld veel herkenbaars tussen staan. Voor mij trokken de oude auto’s vooral de aandacht.

Dat Ankara een rijke Romeinse geschiedenis heeft, merk je op verschillende plekken in de stad. Een voorbeeld hiervan is het Romeinse theater aan de voet van Ankara Kalesi. De resten dateren uit het begin van de tweede eeuw na Christus, toen Ankara bekendstond als Ancyra.

Helaas hebben we het theater zelf niet kunnen bezoeken vanwege werkzaamheden. Vanaf de straat boven het complex hadden we wel goed zicht op de tribune, het podium en stenen resten. Midden tussen de huidige bebouwing ligt ineens een Romeins theater van bijna tweeduizend jaar oud.

Vanaf Ankara Kalesi kun je gemakkelijk naar het theater wandelen. Hiervoor loop je vanaf de citadel weer een stuk naar beneden richting Ulus.

Op korte afstand van het Romeinse theater ligt de Tempel van Augustus en Rome. De tempel werd rond 25 voor Christus gebouwd, nadat Galatië onderdeel was geworden van het Romeinse Rijk. Op de muren zijn delen van de Res Gestae Divi Augusti bewaard gebleven. In deze tekst liet keizer Augustus zijn belangrijkste prestaties vastleggen. De versie in Ankara is de meest complete kopie die er nog is.

Toen wij hier waren, stond een deel van de tempel in de stijgers, maar we konden de inscripties wel bewonderen. Rondom de overgebleven muren lagen verschillende stenen onderdelen van het complex. Direct naast de tempel staat de Hacı Bayram Veli-moskee.

De tempel en de moskee liggen aan het Hacı Bayram-plein, waar ook een moderne klokkentoren (Saat Kulesi) staat. Rondom het plein staan gerestaureerde Ottomaanse huizen, en inwoners zitten op bankjes in het park. Er zijn ook een aantal restaurants waar je iets kunt eten of een Turkse thee kunt drinken.

De meest indrukwekkende Romeinse overblijfselen van Ankara vond ik bij de Romeinse baden. Het badcomplex werd in de derde eeuw na Christus gebouwd en bestond uit verschillende ruimtes met warme, lauwe en koude baden. Hoewel een groot deel van de gebouwen verdwenen is, zijn de fundamenten nog duidelijk zichtbaar en kun je de oorspronkelijke indeling van het complex goed herkennen.

Het terrein is tegenwoordig ingericht als openluchtmuseum en er is veel meer te zien dan alleen de resten van de baden. Verspreid over het terrein staan en liggen oude zuilen, stenen met inscripties, reliëfs en andere archeologische vondsten. Wij zagen ook stenen beelden, waaronder leeuwen. Uiteindelijk hebben we ruim de tijd genomen om alles te bewonderen.

Opvallend is de ligging midden in het moderne Ankara. Vanaf de archeologische vindplaats kijk je uit op de hoge gebouwen rondom het terrein. De combinatie van de Romeinse resten op de voorgrond en de moderne stad daarachter leverde een bijzonder beeld op.

Je kunt op eigen houtje over het terrein wandelen. Voor mij waren de Romeinse baden een van de verrassingen van Ankara.

Midden in Ankara ligt Gençlik Parkı. Het park werd in de jaren veertig aangelegd en ligt tussen de drukke wegen en hoge gebouwen van het centrum. Er zijn wandelpaden, een grote vijver, terrassen en een attractiepark.

Wij wandelden door het park nadat we de Romeinse baden hadden bezocht. Na alle stenen en archeologische resten was het vele groen een flinke verandering. Rondom de vijver heb je op verschillende plekken zicht op de gebouwen en moskeeën van Ankara.

Toch vond ik Gençlik Parkı niet heel bijzonder. Het was er opvallend rustig en er hing weinig levendigheid. Ook het attractiepark maakte een vrij verlaten indruk. Misschien had dat te maken met het tijdstip of met de periode waarin wij Ankara bezochten.

Ulus Hali kwamen we eigenlijk per toeval tegen. We waren onderweg naar een museum en besloten even binnen te kijken, maar uiteindelijk liepen we er veel langer rond dan gepland. Ik vind het altijd leuk om lokale markten te bezoeken. Je ziet wat mensen kopen, welke producten er worden verkocht en krijgt zo iets mee van het dagelijks leven in een stad.

Ulus Hali ligt in de historische wijk Ulus en is vooral gericht op de lokale bevolking. De kraampjes liggen vol met groenten, fruit, kruiden, kazen, noten en andere lokale producten. Op de versafdeling rook het behoorlijk naar vis, maar je ziet er ook producten die je in Nederland niet snel tegenkomt. Zo lagen er schapenkoppen en orgaanvlees en zagen we hoe kokoreç werd bereid. Niet alles zag er voor mij even smakelijk uit, maar juist dit soort dingen vind ik interessant aan een lokale markt.

Buitenlandse toeristen zagen we er nauwelijks. De meeste verkopers spraken geen Engels, maar toch hadden we regelmatig contact. We werden uitgenodigd om producten te proeven en konden zonder problemen foto’s maken. Dat zijn voor mij precies de plekken waar ik graag even rondloop als ik een stad bezoek.

Kızılay is het moderne hart van Ankara. Hier vind je brede winkelstraten, grote pleinen, winkelcentra en ontzettend veel restaurants en cafés. Voor veel inwoners is dit een plek om af te spreken, te winkelen of iets te eten en drinken.

Wij kwamen aan het einde van de dag in Kızılay en het viel direct op hoeveel drukker het hier was dan in Hamamönü en Ulus. Bussen rijden af en aan, terrassen zitten vol en op straat is veel volk. Hier zagen we weer een compleet andere kant van Ankara.

Kızılay vond ik niet het mooiste deel van de stad en voor historische bezienswaardigheden hoef je hier niet naartoe. De wijk is modern en er is veel meer levendigheid. Wij sloten hier onze eerste dag af en gingen er ’s avonds ook iets eten.

Wil je meer weten over de geschiedenis van Anatolië, dan kun je het Museum van Anatolische Beschavingen bezoeken. Het museum is ondergebracht in twee gerestaureerde Ottomaanse gebouwen: de Mahmutpaşa Bedesteni en Kurşunlu Han. In 1997 werd het uitgeroepen tot European Museum of the Year.

De collectie neemt je mee door duizenden jaren geschiedenis. Je ziet archeologische vondsten van onder meer de Hettieten, Frygiërs en Urartiërs. De zalen staan vol met beelden, reliëfs, aardewerk, sieraden en allerlei gebruiksvoorwerpen. De collectie is chronologisch opgebouwd, waardoor verschillende perioden uit de geschiedenis van Anatolië aan bod komen.

Wij hebben hier behoorlijk wat tijd rondgelopen, want er valt veel te zien. Ook buiten zijn archeologische vondsten te bekijken. Je moet wel enige interesse hebben in archeologie en geschiedenis, want daar draait de collectie grotendeels om. Voor liefhebbers van geschiedenis een uitstekend museum.

In de wijk Çankaya staat Atakule, een 125 meter hoge toren en een herkenningspunt van Ankara. Met de lift bereik je het uitkijkterras, vanwaar je een 360 graden uitzicht over de stad hebt.

Vanaf boven zie je pas goed hoe uitgestrekt Ankara is. Aan de ene kant kijk je uit over de dichtbebouwde stad met hoge gebouwen en drukke wegen, terwijl je aan de andere kant woonwijken ziet die doorlopen richting de groene heuvels. Voor mij gaf het uitzicht vooral een goed beeld van de ligging en omvang van Ankara.

Atakule bestaat uit meer dan alleen de toren. Aan de voet ligt een winkelcentrum met winkels, cafés en verschillende plekken om iets te eten. In de toren zelf bevinden zich eveneens restaurants.

Net als in andere Turkse steden maken moskeeën een belangrijk onderdeel uit van het straatbeeld van Ankara. Verspreid over de stad vind je zowel historische als moderne moskeeën.

De bekendste is de Kocatepe-moskee, die met haar grote koepel en vier hoge minaretten al van ver zichtbaar is. Ook de historische Hacı Bayram Veli-moskee kun je bezoeken. Deze staat direct naast de Tempel van Augustus en Rome. De Melike Hatun-moskee is veel moderner en staat midden in het centrum van Ankara.

Zelf heb ik geen religieuze achtergrond, maar ik vind het altijd interessant om een moskee ook van binnen te bekijken. De architectuur en rijk gedecoreerde interieurs zijn vaak totaal anders dan wat je in Nederlandse kerken ziet.

Wil je een moskee binnengaan, houd dan rekening met de lokale gebruiken. Trek je schoenen uit voordat je naar binnen gaat, draag gepaste kleding en houd rekening met de gebedstijden. Buiten de gebedsmomenten kun je veel moskeeën bezoeken.

In Ankara heb je voldoende mogelijkheden om iets te eten of te drinken. In de historische wijken vind je traditionele Turkse restaurants en kleine lokale eetgelegenheden, terwijl je in de modernere delen van de stad ook veel cafés en internationale restaurants tegenkomt. Ook op straat kun je gemakkelijk iets tussendoor halen.

We hebben op verschillende plekken in Ankara gegeten en gedronken. Niet van alle restaurants weet ik de naam nog, maar onderstaande adressen zijn me bijgebleven.

• Çorbacı Hasan Usta – Hier kwamen we laat op de avond terecht voor een kom soep. Rond middernacht zat de zaak nog vol met inwoners van Ankara. Onze tafel werd met papier bedekt en er verschenen onder meer verse groenten, brood en allerlei smaakmakers. Aan tafel werd ook nog gesmolten boter aan de soep toegevoegd. Erg lekker, al was die hoeveelheid boter voor mijn maag misschien iets te veel.
• Taş Bebek Cafe – Dit café kwamen we tegen op weg naar Ankara Kalesi. Binnen staat het helemaal vol met poppen en vanaf het terras heb je uitzicht over een deel van Ankara. Wij stopten hier voor een drankje voordat we verder naar de citadel liepen.
• Nazım Usta – de historische wijk Ulus aten wij heerlijke köfte. Rondom de markt en in de omliggende straatjes vind je traditionele restaurants waar je voor een schappelijke prijs kennismaakt met de Turkse keuken.
• Kitir – Hier dronken we bier en aten we een hamburger. Een heel andere plek dan de traditionele restaurants waar we eerder hadden gegeten.
• Streetfood – Voor iets kleins hoef je in Ankara niet lang te zoeken. Wij haalden onderweg verse simit en versgeperst granaatappelsap. Op straat en rond markten zie je daarnaast allerlei andere Turkse snacks en gerechten.

Wij reisden met een huurauto door Turkije, maar om Ankara zelf te verkennen hebben we de auto zoveel mogelijk laten staan. Het verkeer kan behoorlijk druk zijn en rond de ochtend- en avondspits kun je lang onderweg zijn. Ook parkeren is niet overal even gemakkelijk. Reis je met een huurauto naar Ankara, kijk dan vooraf of je bij je hotel kunt parkeren.

Voor langere afstanden binnen de stad maakten wij vooral gebruik van de bus. Dat werkte verrassend eenvoudig. Je kunt met een contactloze bankpas of creditcard instappen en houdt je kaart bij het instappen tegen de kaartlezer. Een losse rit kost momenteel 46 TL wanneer je met een bankkaart betaalt. Met de lokale Başkent Kart betaal je 40 TL. (Let op, dit zijn prijzen van mijn trip in 2024)

Vooraf bekeken we via Google Maps welke bus we nodig hadden en waar we eventueel moesten overstappen. Ankara heeft veel buslijnen en op de routes die wij gebruikten hoefden we meestal niet lang te wachten. Houd er wel rekening mee dat de frequentie per buslijn verschilt.

Een groot deel van het historische centrum kun je prima te voet verkennen. Ankara Kalesi, het Romeinse theater, de Tempel van Augustus en Rome en andere bezienswaardigheden in en rond Ulus liggen op loopafstand van elkaar. Voor wijken en bezienswaardigheden die verder uit elkaar liggen, vonden wij de bus de handigste optie.

Ankara heeft een ruim aanbod aan accommodaties, van eenvoudige pensions tot luxe hotels. Kijk vooraf welke delen van de stad je wilt bezoeken en stem daar de locatie van je hotel op af. Ankara is uitgestrekt en de afstanden tussen sommige bezienswaardigheden zijn groot.

Wij begonnen en eindigden onze reis in Ankara en verbleven daardoor in twee verschillende hotels. Ga je alleen voor een stedentrip naar Ankara, dan zou ik zelf kijken naar een hotel in of rondom Kızılay. Hier vind je veel restaurants en cafés en met de bus kun je eenvoudig naar andere delen van de stad.

Ga je uitsluitend voor een stedentrip naar Ankara? Kies dan een hotel in of rondom Çankaya of Kızılay. Vanuit deze wijken reis je eenvoudig met de bus naar de meeste bezienswaardigheden en heb je een ruime keuze aan restaurants en cafés. Een huurauto is dan eigenlijk niet nodig.

Aan het begin van onze reis verbleven we in het Demora Hotel. Vanuit hier konden we andere wijken Ankara met de bus bereiken en in de omgeving waren voldoende restaurants te vinden.

Aan het einde van onze reis verbleven we in het Occidental Ankara in Çankaya. Dit hotel ligt in een moderner deel van Ankara, met diverse restaurants, cafés en winkels in de omgeving.

Wij bezochten Ankara als onderdeel van een korte roadtrip door Centraal-Turkije. Niet alleen bezochten we de hoofdstad, maar ook historische plaatsen en natuurgebieden in de omgeving. Met een huurauto kun je vanuit Ankara gemakkelijk meerdere kanten op. Heb je meer tijd dan alleen een stedentrip, dan kun je bijvoorbeeld de volgende bestemmingen bezoeken.

Ten zuiden van Ankara ligt Tuz Gölü, het grote zoutmeer dat we tijdens onze roadtrip bezochten. Afhankelijk van de periode en de waterstand zie je hier een witte zoutvlakte of een dunne laag water waarin de omgeving weerspiegelt. Je kunt vanaf de oever het zoutmeer oplopen, waardoor je midden in het uitgestrekte landschap staat.

Van deze drie uitstapjes zou Tuz Gölü mijn eerste keuze zijn als je natuur en fotografie leuk vindt. Het landschap is compleet anders dan wat je in Ankara ziet.

Voor geschiedenis kun je vanuit Ankara naar Hattusa, de voormalige hoofdstad van het Hettitische Rijk. De archeologische vindplaats staat op de Werelderfgoedlijst van UNESCO en is enorm. Verspreid over het terrein zie je onder meer resten van tempels, stadsmuren en monumentale stadspoorten.

Hattusa ligt een stuk verder van Ankara, dus trek voor deze uitstap een volledige dag uit. Wij bezochten het terrein met onze huurauto. Combineer Hattusa eventueel met het nabijgelegen rotsheiligdom Yazılıkaya, dat eveneens onderdeel is van het UNESCO-werelderfgoed.

Een stuk dichter bij Ankara ligt Beypazarı. Het historische centrum staat vol traditionele Ottomaanse huizen en je vindt er smalle straten met winkels en lokale producten. Wij bezochten Beypazarı eveneens tijdens onze roadtrip.

Beypazarı ligt op ongeveer anderhalf uur rijden van Ankara en leent zich daardoor goed voor een dagtrip. Je kunt er door het historische centrum wandelen, de lokale winkels bekijken en eventueel ook de nabijgelegen İnözü-vallei bezoeken.

Wij gebruikten Ankara als begin- en eindpunt van onze roadtrip. Naast Tuz Gölü, Hattusa en Beypazarı bezochten we onder meer Safranbolu, Amasra en de Horma Canyon. Daarmee reden we vanuit Centraal-Anatolië verder richting het noorden van Turkije.