Baselland: de mooiste plekken van het onbekende Zwitserland

Baselland (officieel Basel-Landschaft) ligt in het noordwesten van Zwitserland, tegen de grenzen met Duitsland en Frankrijk. De regio vormt samen met Basel-Stadt het kanton Basel, maar is qua uitstraling totaal anders dan de stad. Waar Basel bekendstaat om zijn musea, moderne uitstraling en drukte, terwijl je in Baselland vooral rust en natuur vindt. Het landschap bestaat uit glooiende heuvels, wijngaarden, bossen en traditionele dorpjes met een authentiek karakter. De regio is compact en overzichtelijk. Ideaal voor dagtochten. Wil je wat langer blijven? Dan kun je pas echt de omgeving leren kennen.

Baselland is misschien niet zo bekend als andere regio’s in Zwitserland, maar er is verrassend veel te zien en te doen. Van historische plekken tot mooie wandelroutes en leuke musea. Hieronder deel ik een aantal van mijn tips.

Salina Helvetica

In het plaatsje Pratteln ligt Salina Helvetica, een interactief museum waar je alles leert over de zoutwinning in Zwitserland. Tijdens een rondleiding ontdek je hoe zout (ook wel het ‘witte goud’ genoemd) uit de bodem wordt gehaald, verwerkt en opgeslagen. Zwitserland produceert jaarlijks tussen de 400.000 en 600.000 ton zout. Ongeveer de helft wordt gebruikt als strooizout en slechts 8% als tafelzout. Het hoogtepunt van het bezoek is de indrukwekkende zoutberg in het opslaggebied. Kinderen kunnen hier spelen in het zout en via een glijbaan naar beneden roetsjen. Die glijbaan is stiekem ook voor volwassenen heel erg leuk.

Wil je liever een echte zoutmijn bezoeken? Dat kan, maar daarvoor moet je naar het kanton Vaud. Daar liggen de Mines de Sel de Bex, een ondergrondse zoutmijn die je per treintje en te voet kunt verkennen.

Augusta Raurica

Zwitserland telt meerdere archeologische vindplaatsen uit de Romeinse tijd. Augusta Raurica is zonder twijfel een van de best bewaarde en meest indrukwekkende. De site ligt in het plaatsje Augst en geeft je een goed beeld van het Romeinse verleden van Zwitserland. In de 2e eeuw na Christus woonden hier zo’n 15.000 tot 20.000 mensen, waarmee het een van de grootste steden in de regio was. Het hoogtepunt van Augusta Raurica is het indrukwekkende Romeinse theater, dat ooit plaats bood aan zo’n 2.000 toeschouwers en nog altijd goed bewaard is gebleven.

Je kunt er ook een gereconstrueerd Romeins huis bezoeken, compleet met binnenplaats, keuken, eetkamer en een badruimte met vloerverwarming. Deze reconstructie laat je ervaren hoe het dagelijks leven er in die tijd uitzag. In het museum, dat direct naast de opgravingen ligt, worden honderden objecten tentoongesteld: van sieraden tot amforen, en van gebruiksvoorwerpen tot een zilverschat.

Augusta Raurica is niet alleen een van de mooiste plekken in Baselland, maar ook een van de best bewaarde Romeinse steden ten noorden van de Alpen.

Regio Wasserfallen

De regio Wasserfallen ligt in het zuiden van Baselland. Met de kabelbaan ben je in ongeveer acht minuten bij het bergstation op ruim 900 meter hoogte. Eenmaal boven bevinbd je je in prachtig landschap met bossen, alpenweiden en mooie uitzichten over de Jura. Vanaf het bergstation kun je verschillende wandelingen maken, zoals de route naar Chellenchöpfli of naar het hoogste punt van Baselland: de Hinteri Egg op 1.168 meter. Ik liep hier een deel van de Wasserfallen 470.

Natuurlijk kun je weer met de kabelbaan naar beneden, maar het is veel leuker om met een trottinette (een soort bergstep) af te dalen. De route naar het dal is ongeveer 4,5 kilometer lang en loopt door het bos en over rustige paden. Voor mij was het de eerste keer dat ik op zo’n step stond. Met flinke snelheden daalde ik weer af naar beneden. Erg leuk om te doen!

Ruïne Farnsburg

Hoog boven het landschap bij Ormalingen ligt de ruïne van Schloss Farnsburg, een van de meest indrukwekkende middeleeuwse kastelen in Baselland. Gebouwd rond 1330 door de graven van Thierstein, diende het als bestuurscentrum voor de omliggende dorpen. Later kwam het in handen van de baronnen van Falkenstein, die zich in de 15e eeuw aansloten bij de Habsburgers. Tijdens de Helvetische Revolutie in 1798 werd het kasteel door opstandige boeren in brand gestoken en raakte het in verval. De ruïne van Farnsburg is te voet bereikbaar na een korte wandeling. Een smalle trap brengt je naar een uitkijkpunt op twaalf meter hoogte. Vanaf hier heb je een uitzicht over het glooiende landschap.

Naast Farnsburg zijn er in Baselland nog meer kastelen en ruïnes te ontdekken, zoals Pfeffingen, Neu-Falkenstein en Rifenstein. Ze liggen op mooie locaties en zijn vaak via een korte wandeling bereikbaar.

Musea in Baselland

Baselland heeft misschien geen grote musea zoals je die in Basel vindt, maar wél een aantal verrassend leuke en unieke plekken voor wie geïnteresseerd is in cultuur, geschiedenis of techniek. Een aanrader is het Museum für Musikautomaten in Seewen (net buiten Baselland). Hier bewonder je een indrukwekkende collectie mechanische muziekinstrumenten, zoals automatische piano’s, dansorgels en Zwitserse muziekdozen. Tijdens een rondleiding worden de instrumenten ook echt bespeeld.

Andere interessante musea in Baselland:

• Museum.BL – Liestal: Regionaal museum over natuur, archeologie en cultuur, met interactieve tentoonstellingen en aandacht voor de zijdebandindustrie.
• Spielweltenfabrik – Liestal: Kleinschalig museum gericht op spel en creativiteit, leuk voor wie op een speelse manier wil leren.
• Pantheon – Muttenz: Museum voor autoliefhebbers met een collectie klassieke auto’s en Zwitserse voertuighistorie.
• Kalkwerk Museum – Nuglar-St. Pantaleon: Museum over de geschiedenis van kalkwinning.
• Dorfmuseum – Binningen: Klein dorpsmuseum over het dagelijks leven in Baselland, met gebruiksvoorwerpen en oude foto’s.

Relaxen bij Aquabasilea

Zin om gewoon even te relaxen? Ga dan naar Aquabasilea in Pratteln. Dit is een van de grootste wellness- en watercomplexen van Zwitserland. Met meer dan 13.000m² aan baden, sauna’s en glijbanen is dit een ideale plek voor een middag relaxen of op een regenachtige dag.
In het zwemgedeelte vind je negen glijbanen, waaronder een wildwaterbaan en een bijna verticale ‘Cliffdrop’. Er zijn meerdere binnen- en buitenbaden, een golfslagbad, een lazy river en een kinderzone. Buiten kun je dobberen tussen de rotsen of opwarmen in het warme water met uitzicht op de bergen. Wie écht wil ontspannen, gaat naar de wellnesszone. Daar vind je twaalf verschillende sauna’s, stoombaden, een hamam en relaxruimtes. Ook massages en schoonheidsbehandelingen zijn mogelijk.

Culinair genieten in Baselland

Baselland is een regio van eenvoud, vakmanschap en smaak. Je vindt er geen haute cuisine, maar juist eerlijke producten uit de streek: van ambachtelijke koekjes tot lokaal gestookte schnaps. Wie van proeven en ontdekken houdt, komt hier volop aan zijn trekken.

Maak een stop bij Läckerli Huus. Hier wordt het bekende koekje ‘Läckerli’ gemaakt. In het Genusswelt kun je meer te weten komen over deze Baselse lekkernij en kun je verschillende koekjes proeven. Net zo typisch Zwitsers is de Ricola Erlebnisshop in Laufen. In de Erlebniswelt leer je alles over deze beroemde kruidensnoepjes. Je kunt hier Ricola-producten proeven, kopen en workshops volgen. Met de kruiden van Ricola maakte ik zeepjes.

Chocoladeliefhebbers kunnen terecht bij het Shoggihüssli. Ook leuk: een bezoek aan Brennerei Erismann, waar je zelfgemaakte likeuren en schnaps kunt proeven en kopen. Verspreid door de regio kom je kleine winkeltjes tegen waar je lokale producten kunt kopen, zoals fruit, brood of drankjes. Wat me hier direct opviel? Er is geen personeel in deze winkeltjes. Ze vertrouwen dat de mensen netjes betalen.

De keuken in Baselland is een smakelijke mix van Zwitserse traditie en streekproducten. Op veel menukaarten vind je gerechten met seizoensgebonden ingrediënten, zoals wild in de herfst en asperges in het voorjaar. Uiteraard ontbreken Zwitserse klassiekers als Spätzli, Rösti en kaasfondue niet. Tijdens mijn reis heb ik op verschillende plekken gegeten: van knusse berghutten, bakkerijen en sfeervolle dorpsrestaurants. Hieronder deel ik een aantal aanraders:

• Römerhof – in Augst
• Restaurant Waldhaus – in Birsfelden
• Berggasthaus Hintere Wasserfallen – in Reigoldswil
• Bergwirtschaft Sissacherfluh – in Sissach

In Baselland vind je veel gastvrije kleinschalige hotels, gezellige B&B’s en appartementen op de mooiste plekken in de natuur. In de buurt van Wasserfallen of Augusta Raurica slaap je midden in het groen, met uitzicht op de heuvels. Liever wat meer comfort? Dan is een wellnesshotel in de buurt van Aquabasilea een fijne uitvalsbasis. Ik heb tijdens deze reis overnacht in de volgende hotels:

• Courtyard Basel – in Pratteln
• Waldhaus beider Basel – in Birsfelden
• Bad Bubendorf Hotel – in Bubendorf
• Hotel Engel Liestal – in Liestal

Baselland is goed bereikbaar. Vanuit Basel rijd je binnen 15 tot 30 minuten de regio in. Ik reisde zelf met de trein naar Baselland. Plaatsen als Liestal, Sissach en Pratteln zijn goed verbonden met het Zwitserse spoorwegnet en zijn een goede uitvalsbasis om de regio te verkennen. Een aanrader is de Swiss Travel Pass. Met deze pas kun je gratis reizen met treinen, bussen en boten in heel Zwitserland. Daarnaast krijg je korting op excursies en kabelbanen – sommige kabelbanen zijn zelfs helemaal gratis. Ook tal van musea zijn inbegrepen in de pas.

Kom je liever met de auto? Vanuit Nederland doe je er ongeveer 6 à 7 uur over, afhankelijk van je vertrekpunt.

Disclaimer: Mijn reis naar het Saastal is tot stand gekomen in samenwerking met Switzerland Tourism en Baselland Tourismus. Alles wat je leest is mijn persoonlijke mening/ervaring.