Boekentip

Sovjetistan van Erika Fatland

Vorig jaar ontdekte ik op bol.com per toeval het boek Sovjetistan van Erika Fatland. Een boek over een reis door Turkmenistan, Kazachstan, Tadzjikistan, Kirgistan en Oezbekistan. Omdat deze landen hoog op mijn bucketlist staan kon ik het niet laten om dit boek te kopen. In dit artikel schrijf ik mijn bevindingen over Sovjetistan.

Waar komt die interesse voor de ‘Stannen’ vandaan?

In 2011 was er op televisie een documentaire te volgen over een groep van negen mensen die met de Trabant van Duitsland naar Cambodja wilden rijden. Met deze reis wilden de zes mannen en drie vrouwen geld ophalen voor de kinderen van Cambodja. De gehele reis was in 19 afleveringen op Discovery Channel te zien. Als Trabant liefhebber wilde ik deze serie gaan volgen. Via Duitsland reden ze door Oost-Europa naar Turkije. Hierna reden ze naar Azerbeidzjan en kwamen ze terecht in landen als Turkmenistan, Tadzjikistan en Afghanistan. Het was de eerste keer dat ik iets van deze landen heb gezien. De ‘Door to Hell‘ in Turkmenistan maakte enorme indruk op me en sindsdien ben ik uiterst gefascineerd in de ‘Stannen’. Floortje Dessing en Reizen Waes lieten tijdens hun reizen ook meer zien van deze landen. Een reis naar dit gebied staat steeds hoger op mijn bucketlist.

Erika Fatland

Erika Fatland is een Noorse schrijfster. Ze spreekt zeven talen, schrijft voor verschillende Noorse kranten en heeft al enkele boeken geschreven. Ze schreef een boek over antropologisch onderzoek op de Kaukasus en over de bloedbaden van Osla en op Utoya. Voor haar derde boek Sovjetistan, reisde ze 5 maanden door Centraal-Azië. Landen die ooit bij de Sovjet-Unie hoorden:  Turkmenistan, Kazachstan, Tadzjikistan, Kirgistan en Oezbekistan. De interesse van Fatland in Centraal Azië ontstond toen ze tijdens een schoolreisje op de middelbare school naar Rusland ging. De onverschilligheid en gastvrijheid van de mensen, het stedelijke verval en de verschillende etnische achtergronden van het land vond Fatland interessant. Tijdens haar reis ging ze op zoek wat er nog over is van de Russische invloed, 25 jaar na de onafhankelijkheid. Haar ervaringen en haar kijk op deze landen bundelde ze in het boek Sovjetistan.

Erika Fatland- Sovjetistan
De afgelopen maanden heb ik het boek Sovjetistan gelezen

Mijn beoordeling van het boek

Ik lees niet veel boeken en neem ook niet de tijd om te lezen. Toch neem ik op vakantie vrijwel altijd een boek mee. Een biografie van een bekende voetballer of een boek met interessante reisverhalen. Sovjetistan wekte mijn interesse en ik begon vorig jaar met goede moed aan het boek tijdens mijn trip naar Madeira.

Fatland neemt me tijdens het lezen van het boek mee naar Centraal-Azië. Het boek begint al direct met ‘Door to Hell’, de locatie die ik dolgraag eens zou willen bezoeken. Ik werd direct meegesleurd in het verhaal en probeerde me de locaties die ze bezoekt voor te stellen. De hypermoderne steden, de bergachtige landschappen waar families nog op traditionele manier leven, het vrijwel opgedroogde Aralmeer en de stoffige dorpjes waar de tijd al jaren lijkt stil te staan. Tijdens het lezen zocht ik op mijn mobiel vaak de locaties nog eens op om een nog betere voorstelling te krijgen.

Geschiedenis, politiek en vreemde tradities

Het boek gaat niet alleen maar over haar reis. In veel hoofdstukken schrijft Fatland lange verhalen over de geschiedenis en de politieke zijdes van de vijf landen. Deze hoofdstukken geven misschien een beter beeld over het politieke achtergrond van de landen, maar naar mijn mening worden deze verhalen te uitgebreid omschreven. Aan de andere kant is het wel interessante en waardevolle informatie waarom een land gevormd is zoals deze nu is.

Ik weet niet of Fatland de intentie had om de donkere zijde van de landen te belichten. De meeste hoofdstukken zijn redelijk negatief. Natuurlijk hebben deze landen hun donkere kanten. Oezbekistan en Turkmenistan behoren namelijk tot de meest autoritaire en corrupte landen ter wereld. De meeste presidenten zijn oud en zijn nog aangesteld door Gorbatsjov. Ze proberen de dictatuur intact te houden, verheerlijken zichzelf en stellen de vreemdste regels op.

In Turkmenistan mag alleen gebeden worden in officiële moskeeën. In Tadzjikistan zijn er strikte regels om de lengte van de baar van de mannen. Vrouwen die in Oezbekistan de nikab dragen worden gearresteerd. Mensen hebben geen vrijheid om te zeggen wat ze denken en toeristen en journalisten worden niet bepaald met open armen ontvangen. Ondanks de financiële malaise waarin de landen zich bevinden, wordt er volop geld gespendeerd aan zinloze zaken. Hypermoderne steden met de duurste hotels waar nauwelijks een toerist te vinden is. De grootste vlaggenmast bouwen om hun macht te laten zien. Dit terwijl de meeste mensen onder de armoedegrens leven. Fatland schrijft over bruidsroof tradities, adelaarsjachten, schending van mensenrechten, corruptie, het machtsvertoon van de hogere mensen en de politieke achtergronden.

Maar is het gehele boek negatief? Nee. Fatland ontmoet namelijk ook mensen die blij zijn met hun leven en zelfs met hun president. De inwoners van Centraal-Azië hebben een totaal ander leven als wij West-Europeanen. Ze hebben een andere denkwijze en zijn een totaal ander leven gewend in totale isolatie. Wij Europeanen leven met meer luxueuze standaarden, maar dat wil niet zeggen dat mensen die minder hebben een slechter leven lijden. Zo lees ik veelvuldig over de enorme gastvrijheid van de mensen die Fatland uitnodigen om een bruiloft mee te vieren. De mooie kanten, zoals de gastvrijheid van de bevolking, had iets meer aandacht aan mogen geschonken.

Andere verwachtingen

Ik had gehoopt dat het boek me iets meer zou vertellen over de Stannen. De mooie plekjes die de doorgewinterde avonturier zeker zou moeten zien. Er wordt wel over deze bestemmingen geschreven, maar in mijn ogen te weinig om een goed beeld te krijgen. Het museum dat gelegen is midden in de woestijn met de mooiste kunst van het Midden-Oosten. De Duisters die zich hebben gevestigd in Rot-Front in Kirgizstan. Het vrijwel verdwenen Aralmeer. Misschien had ik meer over dit soort locaties willen lezen, maar natuurlijk dit boek is geen reisgids.

Neemt niet weg dat het een interessant boek is. Als journaliste heeft Fatland het voor elkaar gekregen om mensen te spreken of op locaties te komen waar de gemiddelde reiziger nooit zou komen. Met alle informatie die ik heb kunnen lezen in het boek ben ik nog meer geïnteresseerd geraakt in deze landen. Wie deze landen ook op zijn/haar bucketlist heeft staan kan ik zeker aanraden om het boek eens door te lezen.

Zou jij Sovjetistan ook willen lezen. Bestel het boek op bol.com.

Erika Fatland- Sovjetistan
Erika Fatland- Sovjetistan
Door het lezen van dit boek ben ik nog nieuwsgieriger geworden naar de Stannen

Ook benieuwd geworden naar het reisverhaal van Erika Fatland over de redelijk onbekende landen in het Midden-Oosten?

Bestel het boek
Danny van der Meijden

Ik ben een webdesigner/webdeveloper/video-editor en één van mijn grootste hobby's is het maken van reizen. Niet alleen geniet ik van al het pracht en praal dat de wereld heeft te bieden, maar tevens ben ik er gek op om video's en veel foto's te maken van datgene wat ik zie.

Ik reis graag ieder jaar van continent naar continent en wil zoveel mogelijk op eigen houtje ontdekken en zien!

Interessante artikelen voor dit bericht